Trẻ suy dinh dưỡng có thể do mẹ cho con ăn dặm sai cách

Ăn dặm là bước ngoặt lớn đối với sự phát triển thể chất và trí tuệ của trẻ. Ăn dặm đúng cách sẽ giúp trẻ có hứng thú với bữa ăn, có cảm giác ngon miệng và vui vẻ hơn trong bữa ăn. Nhưng cho trẻ ăn dặm là cả một quá trình, vẫn còn nhiều mẹ còn một số quan niệm sai lầm khi cho trẻ ăn dặm, đây cũng chính là nguyên nhân khiến con bị suy dinh dưỡng và biếng ăn.

CHO TRẺ ĂM DẶM QUÁ SỚM HOẶC QUÁ MUỘN

Nhiều bà mẹ do yêu cầu công việc nên đã tập cho con ăn dặm từ tháng thứ 3, 4. Điều này hoàn toàn không tốt cho hệ tiêu hoá cũng như sự phát triển về sau của trẻ, do hệ tiêu hóa của trẻ chưa thể tiêu hóa được thức ăn thô, hậu quả là trẻ dễ bị tiêu chảy, suy dinh dưỡng.

Trẻ nên ăn dặm khi được 6 tháng tuổi

Trẻ nên ăn dặm khi được 6 tháng tuổi

Hoặc cho trẻ ăm dặm muộn sau 6 tháng, lúc này nhu cầu dinh dưỡng trong cơ thể trẻ tăng cao, chỉ uống sữa là không đủ đáp ứng, ăn dặm quá muộn có thể gây thiếu máu, thiếu kẽm và vi chất khác.

Vậy khi nào trẻ ăn dặm là thích hợp nhất? Đó là lúc trẻ được 6 tháng tuổi và khi trẻ có những biểu hiện sau:

– Có thể ngẩng đầu cao

–  Ngồi vững

– Chóp chép miệng như đang nhai

– Tăng cân trông thấy (cân nặng tháng thứ 4 gấp đôi khi mới sinh)

– Có vẻ thích thú với thức ăn

– Dễ dàng ngậm 1 chiếc thìa nhỏ

– Có thể dùng lưỡi đảo thức ăn trong miệng từ ngoài vào trong

– Có vẻ đói sau khi ăn 8-10 cữ sữa mẹ hoặc 6-8 cữ sữa công thức/ngày

– Đang mọc răng

Cách tính tuổi ăn dặm cho trẻ sinh non, thiếu tháng: Rất nhiều bà mẹ đã không biết đến vấn đề này khi tính tuổi ăn dặm cho con. Đa số các mẹ đều lấy ngày con ra đời để đo đạc, so sánh các tiêu chuẩn cân nặng, chiều cao và tính thời gian ăn dặm cho con mà quên rằng bé nhà mình sinh non. Điều này là bất hợp lý bởi những em bé sinh thiếu tháng và thiếu cân sẽ không thể có thể trạng tương đương trẻ sinh đủ tháng.

Bởi thế, với những trẻ sinh non từ 4 tuần trở lên, việc tính tuổi ăn dặm cho con (tương tự như vậy là khi so sánh cân nặng, chiều cao…) đều phải trừ lùi đi một tháng. Giả sử một em bé sinh non 4 tuần, vậy thì thời điểm thích hợp để em bé đó ăn dặm tính từ ngày em bé ra đời, phải là tròn 7 tháng, chứ không phải tròn 6 tháng như những em bé khác.

KHÔNG KIÊN TRÌ CHO TRẺ ĂN DẶM

Nóng vội, bỏ qua giai đoạn tập làm quen với thức ăn, muốn con ăn thật nhiều ngay từ đầu nên ép làm trẻ sợ thức ăn dẫn tới biếng ăn. Thấy bé thích ăn lại cho ăn thật nhiều cũng không nên. Mẹ nên nhớ, ăn dặm là một nhiệm vụ mới mẻ với trẻ. Trẻ đang từ uống sữa (chất lỏng) phải chuyển sang thức ăn thô với mùi vị lạ lẫm, vì vậy, nhất định phải có thời gian làm quen với thức ăn thô. Khi mới cho trẻ tập ăn dặm, mẹ hãy bắt đầu bằng món trái cây (lê, táo) hấp chín và nghiền nhuyễn. Ngày đầu tiên cho trẻ ăn 1 thìa hoa quả nghiền, sau đó, nếu thấy trẻ hợp tác, mẹ tăng số lần ăn vào ngày tiếp theo: mỗi lần 1 thìa, ngày 2 thìa.

Hoặc bỏ cuộc khi thấy trẻ có một vài dấu hiệu ăn ít hay từ chối thức ăn, không tiếp tục cho con tập ăn nữa mà lại quay trở về với sữa, lâu ngày khiến trẻ bị thiếu vi chất. Thực ra, từ chối thức ăn là phản xạ bình thường của trẻ với thức ăn lạ. Nếu lần đầu tiên trẻ không chịu ăn, mẹ hãy dừng 2-3 ngày rồi mới tập tiếp, cần kiên trì cho con tập ăn không ngắt quãng mới đạt hiệu quả.

QUÁ ƯU TIÊN CHO ĐẠM ĐỘNG VẬT

Mẹ có biết, ăn nhiều đạm động vật có thể ảnh hưởng không tốt tới chức năng thận của trẻ. Bởi khi cơ thể bị nạp quá nhiều chất đạm, áp lực lọc cầu thận bị tăng cao, khiến cơ thể trẻ bị mất nước. Bên cạnh đó, ăn quá nhiều đạm động vật làm trẻ bị rối loạn tiêu hóa và biếng ăn.

Thay vào đó, mẹ nên bổ sung nguồn đạm từ thực vật vào khẩu phần ăn của bé: đậu đỗ, lạc, vừng…

Tỷ lệ cân đối giữa đạm động vật/ đạm thực vật là: 70/30.

KHÔNG QUAN TÂM ĐẾN CHẤT XƠ

Ít chất xơ trong thời kỳ ăn dặm chính là một trong những nguyên nhân chính gây táo bón ở trẻ. Hơn nữa, việc này còn khiến cho trẻ hình thành thói quen không thích ăn rau củ quả sau này. Do vậy mẹ cần lưu ý bổ sung những thực phẩm giàu chất xơ này cho trẻ: trái cây, ngũ cốc, rau xanh…

Với trái cây, mẹ có thể chế biến thành các món như: sinh tố, trái cây dằm sữa chua, nước ép… để cho bé ăn dặm.

Còn với ngũ cốc và rau xanh, các mẹ có thể nấu cùng với bột/cháo ăn dặm cho bé hoặc xay trước rồi nấu cho bé.

CHO NHIỀU GIA VỊ KHI TRẺ CHƯA ĐƯỢC 9 THÁNG

Tất cả những thực đơn liên quan đến đạm động vật đều chưa được áp dụng cho trẻ trong khoảng 2 tháng đầu ăn dặm. Trẻ chỉ nên ăn rau củ quả và gạo trắng. Việc nêm muối trước khi con 9 tháng cũng hoàn toàn không nên. Tương tự với muối, đường và các loại gia vị nêm nếm khác.

Nguyên nhân của điều này là ở chỗ thận của trẻ còn yếu, chưa quen với việc lọc muối, đường, gia vị… Hơn nữa, những loại gia vị đó, sau khi nêm nếm sẽ sinh ra một lượng axit đáng kể trong dạ dày của trẻ, gây ra sự khó tiêu, nôn trớ, “ậm ạch” sau ăn.

UỐNG ÍT SỮA KHI ĂN DẶM

Nhiều mẹ khi bắt đầu cho con ăn dặm lại giảm luôn lượng sữa cần phải có đủ trong ngày cho trẻ với lý do: uống sữa nhiều thì bụng đâu mà ăn cháo/bột. Thực tế là trẻ dưới 1 tuổi vẫn cần sữa cho bữa chính, bột/cháo chỉ là bữa phụ. Dưới 1 tuổi, trẻ chỉ được uống sữa mẹ hoặc sữa bột.

Các mẹ nên nhớ, trẻ 5 tháng tuổi cần 1.200 – 1.400 ml sữa mỗi ngày. Lên 6 tháng, bắt đầu tập ăn dặm, nhưng cũng cần uống lượng sữa từ 1.200 – 1400 ml sữa mỗi ngày, còn ăn dặm chỉ là vài muỗng nhỏ “tập sự”. Trẻ 8 tháng tuổi ngoài ăn dặm phải uống từ 900ml – 1200ml sữa và 10 tháng tuổi vẫn cần uống từ 700ml – 1.000 ml sữa mỗi ngày. Lượng sữa này có thể ít hay nhiều tùy nhu cầu của từng trẻ.

NẤU CHÁO CHO TRẺ ĂN CẢ NGÀY

Nhiều mẹ có thói quen nấu một nồi cháo có đầy đủ thịt, rau từ sáng rồi để trẻ ăn cả ngày, đến bữa nào lại lấy ra xay rồi nấu lại. Với cách này, cháo bữa sau sẽ có mùi khó chịu, rau giảm chất lượng và chắc chắn trẻ sẽ không thích ăn.

Khi hâm đi hâm lại, lượng vitamin trong rau sẽ mất đi gần hết và cháo có mùi vị khó ăn. Các mẹ nên nấu một nồi cháo trắng khoảng 3 chén rồi múc ra từng phần vừa ăn để vào tủ lạnh. Khi bé ăn, bạn chỉ cần lấy ra một phần, sau đó bằm thịt (hoặc cá, tôm) và rau rồi nấu sôi trở lại là đã được chén cháo ngon lành.

THƯỜNG XUYÊN CHO TRẺ ĂN NƯỚC HẦM XƯƠNG

Thực ra, không có chuyện “ăn xương sẽ cứng xương”. Khi các mẹ hầm xương, nước có ngọt hơn nhưng chủ yếu là mỡ, chứ không có đạm hay canxi. Do đó, phải băm thịt cho vào và cho trẻ ăn thịt thì trẻ mới được nhận đủ lượng đạm cần thiết.

CHO TRẺ ĂN NHỮNG MÓN ĂN MÀ TRẺ THÍCH

Trẻ khi sinh ra đã có khả năng phân biệt được 4 vị cơ bản: mặn, ngọt, đắng và chua. Trong giai đoạn ăn dặm, trẻ thường có chiều hướng thiên về 1 loại thức ăn nhất định (thường là thức ăn có vị ngọt). Nếu bạn chiều theo ý trẻ, chỉ cho ăn những loại thức ăn mà trẻ thích có thể gây nên hiện tượng mất cân bằng các dưỡng chất trong cơ thể, thậm chí có thể gây trướng bụng hoặc ỉa chảy dài ngày.

Khẩu vị của trẻ được quyết định ngay từ giai đoạn ăn dặm. Do vậy, hãy biết cân bằng các thành phần dinh dưỡng có trong bữa ăn của trẻ. Khi muốn đưa thêm một loại thực phẩm mới vào bữa ăn cho trẻ, tập cho trẻ ăn từ 8 – 10 lần và kiên trì theo khối lượng từ ít đến nhiều.

CHO TRẺ ĂN KHÔNG ĐÚNG CÁCH

Vừa ăn vừa xem tivi, bế đi ăn rong, quát mắng ép ăn đều là cách ăn dặm sai lầm. Bữa ăn kéo dài quá cũng không tốt, bữa ăn chỉ nên gói gọn trong tối đa 30 phút, sau 30 phút dịch vị dạ dày không tiết ra nhiều nữa, trẻ ăn cũng không thấy ngon miệng.

KHÔNG CHO TRẺ ĂN SỮA CHUA

Đây là một sai lầm nhé các mẹ. Trẻ ăn dặm được tức là đã có khả năng nhai nuốt, như vậy sữa chua lại càng thích hợp với trẻ. Bởi nó mềm, mịn, lỏng lại rất tốt cho hệ tiêu hóa của trẻ.

Để đạt hiệu quả cao nhất thì mẹ nên kết hợp với men vi sinh khi cho trẻ ăn. Làm vậy, vừa nâng cao được khả năng miễn dịch cho trẻ lại bổ sung được tối đa các lợi khuẩn trong đường ruột giúp trẻ ăn ngon miệng hơn.

Lưu ý, các mẹ nên tìm mua loại men vi sinh chứa cả Probiotic (vi khuẩn có lợi cho hệ tiêu hóa) và Prebiotic (chất xơ hòa tan và nguồn thức ăn hỗ trợ cho các lợi khuẩn hoạt động tốt hơn khi đi vào cơ thể của trẻ) . Trên thị trường hiện nay, hầu hết các loại men vi sinh đều chỉ chứa Probiotic mà chưa có Prebiotic.

Ngày trước bé nhà mình khi ăn dặm mình có mua bổ sung thêm cho bé cốm vi sinh Bio Angel Tamin Plus. Vì trong cốm này có cả probiotics lẫn prebiotics rất tốt cho hệ tiêu hóa và tăng cường khả năng miễn dịch cho trẻ. Các mẹ hãy mua thử cho bé nhà mình dùng xem thế nào.

Trẻ sẽ cảm thấy ngon miệng, có hứng thú với thức ăn hơn nếu mẹ cho trẻ ăn dặm đúng cách. Từ đó, cơ thể của trẻ sẽ phát triển một cách toàn diện. Các mẹ sẽ không còn lo lắng là con mình bị suy dinh dưỡng nữa.

Thu Hằng