Trẻ bị đầy bụng khó tiêu do đâu?

Hệ tiêu hóa của trẻ còn rất non nớt, nếu các mẹ không duy trì chế độ ăn hợp lý thì trẻ sẽ rất dễ mắc các bệnh về đường tiêu hóa như đầy bụng khó tiêu chẳng hạn. Khi trẻ bị đầy bụng khó tiêu trẻ sẽ hay quấy khóc, không chịu ăn, bụng chướng,… Điều này có ảnh hưởng lớn đến sức khỏe của trẻ. Vì vậy, các mẹ nên tìm hiểu do đâu mà con mình hay bị đầy bụng khó tiêu để phòng tránh cho con.

Trẻ bị đầy bụng khó tiêu có thể do chế độ ăn uống không hợp lý

Trẻ bị đầy bụng khó tiêu có thể do chế độ ăn uống không hợp lý

NGUYÊN NHÂN KHIẾN TRẺ BỊ ĐẦY BỤNG KHÓ TIÊU

Chế độ ăn uống không hợp lý

Chế độ ăn uống không hợp lý là nguyên nhân hàng đầu khiến trẻ bị đầy bụng khó tiêu. Nếu mẹ mắc những lỗi sau, trẻ bị đầy bụng khó tiêu là chuyện đương nhiên.

Trẻ ăn dặm, ăn cơm sớm

Nhiều mẹ cứ nghĩ rằng cho trẻ ăn dặm, ăn cơm sớm sẽ giúp trẻ mau cứng cáp nhưng thực tế lại khiến trẻ bị khó tiêu, đầy bụng. Lúc này, cơ thể trẻ chưa đủ men tiêu hóa khiến thức ăn ứ đọng trong đường ruột và bị vi khuẩn lên men, dẫn đến đầy hơi, chướng bụng, khó tiêu. Hơn nữa, khi cho bé ăn cơm sớm mà bé chưa đủ răng, bé không nhai được cơm mà chỉ nuốt chửng, làm thức ăn khó tiêu hóa.

Thức ăn ôi thiu, nhiễm khuẩn

Khi ăn phải thức ăn ôi thiu, nhiễm khuẩn, các vi khuẩn có hại trong thực phẩm sẽ tấn công vào hệ tiêu hóa non nớt của trẻ, gây nên các bệnh về đường tiêu hóa. Các biểu hiện thường thấy của trẻ đó là đầy bụng, khó tiêu, nôn ói, tiêu chảy, táo bón… Ngoài ra, các loại rau như súp lơ xanh, bắp cải, dưa leo, củ cải, dưa cải… cũng dễ khiến trẻ bị đầy bụng khó tiêu.

Ăn nhiều đồ dầu mỡ, đồ nếp

Trẻ lớn rất thích ăn khoai tây chiên, gà rán, thịt xiên nướng, pizza, xúc xích rán, bánh hamberger… Những thức ăn này chứa nhiều dầu mỡ, chất béo mà dạ dày của trẻ lại còn yếu và chưa thể tiêu hóa hết nên rất dễ bị khó tiêu, đau bụng. Thêm vào đó, nếu trẻ thích ăn đồ nếp như xôi, bánh chưng, bánh nếp, bánh tét cũng dễ bị khó tiêu do khả năng tiêu hóa kém.

Ăn nhiều đồ ăn, đồ uống lạnh

Trẻ nhỏ rất yêu thích các loại đồ ăn lạnh như kem, chè nhiều đá lạnh, uống nước lạnh hoặc các loại nước giải khát để lạnh. Tuy nhiên, đây chính là “thủ phạm” khiến trẻ bị đầy bụng khó tiêu khi trẻ ăn, uống quá nhiều. Ngoài ra, trẻ ăn nhiều bánh kẹo, mứt, uống nhiều nước ngọt cũng rất dễ bị chứng khó tiêu.

Do uống sữa công thức, sữa bò

Thông thường có 2/3 trẻ nhỏ bị rối loạn tiêu hóa, đầy hơi, khó tiêu khi uống sữa công thức do trong sữa có đường Lactose và đạm Casein là nguyên nhân gây đầy bụng khó tiêu ở trẻ nhỏ. Bên cạnh đó, một số mẹ cho trẻ uống sữa bò quá sớm khi chưa đến 1 tuổi, sữa bò chứa nhiều protein trong khi dạ dày trẻ không thể tiêu hóa hết, gây nên hiện tượng khó tiêu.

Trẻ ăn quá nhiều, các bữa ăn quá gần nhau

Trẻ ở mỗi độ tuổi có thể tích dạ dày (bao tử) và chiều dài ruột tương ứng. Trẻ nhỏ, dạ dày cũng nhỏ, vì vậy ăn mỗi lần được rất ít, phải ăn thành 6-8 bữa mỗi ngày mới nạp đủ nhu cầu năng lượng và chất dinh dưỡng cần thiết cho sự phát triển. Nếu bị ép ăn quá nhiều một lúc hoặc chưa đủ thời gian để tiêu hóa hết đã cho ăn thêm thì trẻ dễ bị nôn. Thức ăn chưa tiêu bị đẩy nhanh xuống đường ruột, gây ra tình trạng đi cầu, chướng bụng ở trẻ.

Trẻ hay bị trào ngược dạ dày

Hơi bị tống xuất theo chiều ngược so với bình thường nên trẻ hay bị trướng bụng, ợ hơi, dễ nôn ói. Cha mẹ nên đưa trẻ đi khám sớm để bác sĩ hướng dẫn cách chăm sóc, giúp trẻ tăng cân tốt, phát triển bình thường. Phương pháp điều trị thông thường là để trẻ nằm đầu hơi cao hơn, nằm nghiêng, tránh hít sặc nếu bé bị nôn, cho trẻ uống thuốc điều trị triệu chứng.

Trẻ bị nhiễm kí sinh trùng đường ruột

Việc trẻ bị nhiễm kí sinh trùng đường ruột cũng gây bụng căng trướng. Biện pháp phòng ngừa là cần cho trẻ xổ giun định kỳ 6 tháng/lần.

Trẻ mắc bệnh về đường ruột

Khi trẻ bị mắc các bệnh như đại tràng, viêm đường ruột,… cũng làm cho khả năng tiêu hóa của trẻ bị yếu đi dẫn đến trẻ bị đầy bụng khó tiêu. Các mẹ nên cho trẻ đi khám bác sĩ ngay tránh để tình trạng này kéo dài ảnh hưởng đến sức khỏe của trẻ.

BIỂU HIỆN CHO THẤY TRẺ BỊ ĐẦY BỤNG KHÓ TIÊU

Trẻ bị đầy bụng khó tiêu cũng không khó nhận biết đối với các mẹ, bởi khi trẻ có dấu hiệu thường xuyên bỏ ăn, kén ăn hoặc ăn ít hơn thường ngày. Kèm với các dấu hiệu buồn nôn khi ăn xong, hoặc đối với bé nhỏ sẽ thường khóc đêm, bởi hơi trong bụng khiến trẻ khó chịu, khó ngủ nên quấy khóc về đêm.

CÁCH PHÒNG TRÁNH TÌNH TRẠNG ĐẦY BỤNG KHÓ TIÊU Ở TRẺ

Cung cấp cho trẻ những thức ăn phù hợp với độ tuổi

Trẻ ở độ tuổi nào thì chỉ có khả năng tiêu hóa được những thức ăn phù hợp với độ tuổi đó. Vì vậy, không nên cho trẻ ăn những thực phẩm dưới đây sớm hơn hay trễ hơn ở một số thời điểm quan trọng:

– Dưới 5 tháng tuổi: Chỉ có sữa là cần thiết và phù hợp.

– Trẻ 5- 6 tháng: Sữa là chủ yếu, bên cạnh đó tập ăn dặm với bột nhưng với lượng ít và tăng dần.

– Trẻ 6-8 tháng: Bột có đủ 4 nhóm thực phẩm (bột, đạm, béo, rau), sữa, trái cây mềm.

– Trẻ 8-12 tháng: Ngoài bột, sữa, trái cây mềm, nên tập ăn thêm cháo (đủ 4 nhóm).

– Trẻ 12-24 tháng: Ngoài bột, cháo, tập ăn thêm nui, bún, hủ tiếu…

– Trên 24 tháng: Tập ăn cơm khi đủ 20 răng sữa.

Các giai đoạn chuyển tiếp từ sữa sang bột (5-6 tháng) hoặc từ cháo sang cơm (24 tháng) rất quan trọng. Vì vậy, bạn cần khéo léo, tập chuyển từ từ để trẻ có thể chấp nhận được những thay đổi lớn này.

Phân chia lượng thức ăn phù hợp với từng trẻ

– Trẻ sơ sinh có thể bú sữa 8-14 lần mỗi ngày, vì vậy các cữ sữa sẽ liên tục tùy theo nhu cầu của trẻ.

– Khi trẻ khoảng 5-6 tháng tuổi, tập cho trẻ ăn những bữa ăn dặm đầu tiên với bột sữa, bột ngũ cốc… Dần dần lượng thức ăn đặc (bột, cháo) tăng lên, thay thế các cữ sữa.

– Khoảng 6-8 tháng tuổi, mỗi ngày trẻ cần 2 nửa chén bột với đủ 4 nhóm thực phẩm (bột, đạm, rau, dầu) cùng khoảng 5-6 cữ sữa.

– Sau 8 tháng có thể tập cho trẻ ăn cháo, hơn 1 tuổi tập ăn nui, bún… Khoảng 2 tuổi thì ăn được cơm (3 bữa ăn đặc và 3-4 cữ sữa mỗi ngày). Nếu trẻ ăn hết một chén cháo chùng 200ml thì nghỉ khoảng 2-3 tiếng sau hãy cho một cữ ăn hay một cữ bú khác. Nếu trẻ ăn quá ít, đôi khi phải cho trẻ ăn thêm ngay một loại thức ăn khác như bánh flan, sữa chua, kem… hoặc uống thêm một ít sữa cho đủ no bụng.

– Từ 3 tuổi trở lên, 3 bữa chính của trẻ không có cơm thì phải có hủ tíu, mì, nui… và ít nhất là 3 cữ sữa (200ml/cữ) mỗi ngày.

Bữa ăn, giờ ăn hợp lý

Giờ giấc cho trẻ ăn cũng cần thay đổi tùy vào từng trẻ. Nếu cho ăn quá sớm, trẻ còn no, chưa kịp tiêu hóa thức ăn bữa trước cũng khiến trẻ biếng ăn. Thông thường sau một bữa ăn đặc no nê, khoảng 3 tiếng sau hãy cho trẻ ăn cữ khác, bú sữa mau tiêu hơn nên có thể cho bữa ăn gần hơn.

Cần cho trẻ ăn no nhưng cũng phải chừng mực, vì ép trẻ ăn quá nhiều so với bao tử của trẻ, nếu không từ chối ăn thêm trẻ cũng tự động nôn ra.

Bữa ăn đầu tiên trong ngày nên bắt đầu sau khi trẻ thức dậy khoảng 30 phút, có thể là một bữa ăn đặc (cơm, cháo, bún…) hay sữa. Bữa kế tiếp khoảng 2-3 tiếng sau và nên đổi món. Ví dụ sáng ăn cháo thì xế trưa uống sữa, trưa ăn cơm, xế chiều uống sữa, tối ăn cơm và trước khi ngủ cho trẻ uống sữa trở lại…

Thức ăn đảm bảo an toàn cho trẻ

– Không cho trẻ dùng thức ăn thừa của bữa trước, những thức ăn có dấu hiệu ôi thiu, mốc…

– Cẩn thận khi cho trẻ ăn thực phẩm dễ sinh nhiều hơi như: Xúp lơ hoa xanh, bắp cải, củ hành, tỏi, dưa leo, tiêu xanh, bắp, củ cải, dưa cải… dễ gây đầy bụng cho trẻ.

KHI TRẺ BỊ ĐẦY BỤNG KHÓ TIÊU MẸ NÊN XỬ LÝ RA SAO?

Giúp bé xì hơi

“Xì hơi” sẽ giúp cho bé bớt khó chịu hơn khi bị đầy bụng. Để giúp bé xì hơi mẹ có thể làm một vài động tác sau:

– Cử động chân bé giống như đạp xe có thể giúp bé hết đầy hơi: Đặt trẻ bị đầy bụng nằm ngửa sau đó lấy một chân bé kéo ngược lên ngực. Thực hiện thật nhẹ nhàng. Sau đó lại đẩy xuống đồng thời đẩy chân bên kia lên. Cử động này tương tự như khi ta đạp xe đạp. Nó khiến cho bé thích thú mà lại có thể giảm được khí trong bụng. Mẹ nhớ là không thực hiện động tác này khi bé vừa ăn no nhé.

– Làm cho bé đưa hơi từ dạ dày ra bằng cách vuốt lưng cho bé. Bé không tự làm được và mẹ cần phải giúp bé một tay.

Mẹ nên thực hiện biện pháp này một cách thường xuyên. Mẹ có thể thực hiện theo quy trình sau:

– Trước tiên, mẹ nên ngồi thẳng trên một chiếc ghế dễ chịu. Đặt bé yêu ngồi vào trong lòng và để lưng, đầu của bé đặt lên cánh tay. Tay bạn nên dựa vào thành ghế để có lực đỡ bé.

Bạn dùng bàn tay giữ đầu, cổ của bé đồng thời khuỷu tay đỡ lưng. Bạn có thể cho bé bú hoặc cho bé bú bình theo cách này sẽ giúp bé giảm được hơi trong dạ dày cũng như khỏi bị nôn trớ. Khi bé ăn xong, bạn nên vuốt nhẹ dọc theo lưng cho bé để bé đưa hơi từ dạ dày ra ngoài.

– Ôm bé: Ôm bé sát vào ngực mẹ, đu đưa bé nhẹ nhàng hoặc bế bé hơi ngả người xuống, với bụng của bé nằm ngang trên cánh tay mẹ. Vị trí này giúp bé xì hơi tốt và một số người mẹ nhận thấy, bé xì hơi được thì đỡ bị đầy bụng

Chườm nóng

Dùng gói chườm nóng để chườm vùng bụng cho bé. Tận dụng được hơi nóng và sức nặng của gói chườm sẽ giảm được chứng đầy hơi cho bé. Để làm việc này, lấy 2 chiếc khăn tay và làm ấm chúng, không nên quá nóng. Bạn có thể nhúng nước nóng và vắt khô.

Kiểm tra độ nóng bằng cách chườm lên tay bạn. Sau đó, gấp một chiếc khăn lại thành gói và đặt lên vùng bụng của bé. Lấy chiếc khăn thứ hai và quấn xung quanh bụng bé để cố định chiếc khăn thứ nhất. Cần cẩn thận quấn không quá chặt, không quá nóng.

Đối với những trường hợp bé không có dấu hiệu giảm đầy bụng khi mẹ thực hiện một số mẹo trên thì mẹ nên đưa bé đi khám bác sĩ để có thể chuẩn đoán bệnh đúng nhất và có cách xử lý phù hợp.

Massage bụng

Massage là cách giảm đầy hơi hiệu quả. Nhẹ nhàng dùng các ngón tay của mẹ xoay tròn theo chiều kim đồng hồ từ rốn ra ngoài bụng của bé. Có thể dùng dầu massage để tay mẹ không bị rít khi chạm vào da của con. Tuy nhiên, không nên massage ngay sau khi bé vừa ăn xong.

Trẻ bị đầy bụng khó tiêu sẽ rất khó chịu, ảnh hưởng lớn đến sự phát triển thể chất của trẻ. Cách tốt nhất để phòng tránh là mẹ nên duy trì cho bé chế độ ăn uống hợp lý tránh tình trạng biếng ăn cho trẻ.

Thu Hằng