Sớm nhận biết các dấu hiệu bệnh tự kỷ ở trẻ em

Những rối loạn bất thường trong quá trình phát triển tự nhiên của một đứa trẻ là dấu hiệu để nhận biết bệnh tự kỷ. Trẻ bị bệnh tự kỷ khó hòa nhập với bạn bè và cộng đồng, thường sống thu mình lại và ngại giao tiếp với mọi người. Do vậy, các bà mẹ cần sớm lưu ý đến những biểu hiện không bình thường của con để đưa đến bác sĩ.

KHÓ KHĂN TRONG SỬ DỤNG NGÔN NGỮ

Chậm nói (trẻ 16-17 tháng phải nói được các từ đơn), hoặc biết nói sớm nhưng sau đó lại thôi. Trẻ không hiểu lời người khác và cũng không biểu đạt được ý nghĩ của mình nên hay nói những câu, từ vô nghĩa hoặc không ăn nhập với hoàn cảnh. Khi được hỏi, nhiều trẻ không trả lời được mà nhại lại câu hỏi một cách máy móc (chẳng hạn, hỏi “cháu tên gì” thì cũng đáp là “cháu tên gì”).

Khó khăn trong việc sử dụng ngôn ngữ là 1 dấu hiệu nhận biết bệnh tự kỷ

Khó khăn trong việc sử dụng ngôn ngữ là 1 dấu hiệu nhận biết bệnh tự kỷ

KHÓ GIAO TIẾP VÀ TƯƠNG TÁC

Không nhìn vào mắt người khác là một triệu chứng điển hình của tự kỷ. Trẻ không giao tiếp, không biểu hiện tình cảm ngay cả với mẹ (không hề bám mẹ). Những em bé bình thường khi 9-10 tháng tuổi nếu ở cạnh trẻ khác thường có động thái làm quen như cười, chạm vào bạn, xin – cho đồ chơi hay thức ăn; nếu thấy thích thú điều gì thì muốn chia sẻ với người khác (như khoe áo đẹp)… nhưng trẻ tự kỷ không thế.

KHÓ KHĂN TRONG CÁC TRÒ CHƠI VẬN DỘNG, CẦN SỰ TƯỞNG TƯỢNG

 Việc hướng dẫn trẻ tự kỷ biết chơi một trò nào đó thường rất gian nan. Trẻ không biết dùng đồ chơi, chỉ cầm lên đập đập rồi ném, hoặc chơi không đúng chức năng.

TÁC PHONG LẶP ĐI LẶP LẠI

 Trẻ tự kỷ rất máy móc, chẳng hạn nếu mẹ dẫn đi nhà trẻ nếu vòng qua một cái cột điện thì lần sau nhất thiết cũng phải đi như vậy. Nếu phải thay đổi, trẻ sẽ phản ứng dữ dội như gào khóc, cắn cấu. Bệnh nhân tự kỷ cũng hay có các hành vi lặp đi lặp lại như vê tay, vặn tay, vặn người, nhón chân…

KHẢ NĂNG CHĂM SÓC BẢN THÂN KÉM

Trẻ thường khó khăn trong việc tự phục vụ mình như đi tất, đội mũ, mặc áo, vệ sinh… Cử chỉ, thao tác luôn lóng ngóng, vụng về.

Phần lớn các em bé tự kỷ thường hiếu động thái quá, do không có khả năng hình dung ra sự nguy hiểm nên hay có những hành động “đáng sợ” như trèo lên đứng vắt vẻo trên lan can… Ngược lại, một số ít trẻ có xu hướng thu mình, ít vận động.

Với một số trẻ “thần đồng” như sớm biết làm toán, đọc chữ, nói tiếng Anh…, cha mẹ cũng nên nghĩ đến tự kỷ nếu có các biểu hiện vừa nêu trên. Ở trẻ tự kỷ, những khả năng đặc biệt đó thường tự biến mất sau một thời gian.

Các triệu chứng tự kỷ thường bộc lộ rõ từ 2 tuổi, nhưng thực ra nếu tinh ý, trong nhiều trường hợp, các bà mẹ có thể phát hiện những bất ổn của con mình sớm hơn nhiều, thậm chí trước 1 tuổi, nhất là biểu hiện thờ ơ với mọi người xung quanh, không giao tiếp bằng mắt, không phản ứng khi được gọi hay hỏi chuyện.

Tuy nhiên, cũng có nhiều trẻ bị chẩn đoán và điều trị tự kỷ nhưng lại không mắc bệnh này. Tương tự, nhiều trường hợp khác được chẩn đoán tự kỷ nhưng thực ra là chậm phát triển tâm thần hoặc tăng động, giảm chú ý. Việc điều trị cho các cháu theo hướng tự kỷ sẽ khiến tình hình tệ thêm, ảnh hưởng xấu đến sự phát triển tâm thần.

Thực ra, khó xác định chẩn đoán tự kỷ trước 18 tháng tuổi. Và để khẳng định bệnh này, cần làm một số trắc nghiệm với sự tham gia của các chuyên gia về tâm thần học. Tuy nhiên, nếu lưu ý sớm các biểu hiện không bình thường của con và nói với bác sĩ, trẻ sẽ có cơ hội được chẩn đoán và điều trị kịp thời không chỉ tự kỷ mà cả các vấn đề tâm thần khác. Mẹ chăm con nên thường xuyên theo dõi các dấu hiệu bất thường ở trẻ để kịp thời chữa trị cho con, giúp con có một sức khỏe tốt và phát triển.

Phương Liên