Sai lầm của mẹ khiến trẻ bị tiêu chảy kéo dài

Tiêu chảy là bệnh thường gặp ở trẻ nhỏ do hệ tiêu hóa vẫn chưa hoàn thiện. Khi bị tiêu chảy trẻ sẽ đi vệ sinh nhiều lần trong ngày. Do vậy, trẻ rơi vào tình trạng mất nước, cơ thể suy nhược mệt mỏi. Nếu kéo dài sẽ ảnh hưởng lớn đến sức khỏe của trẻ. Khi trẻ bị tiêu chảy nhiều mẹ đã không cho con đi khám bác sí, mà tự ý điều trị cho con. Sai lầm đó khiến bệnh tiêu chảy của trẻ càng lâu khỏi hơn.

TIÊU CHẢY LÀ GÌ?

Tiêu chảy là chỉ số lần đại tiện tăng, thường mỗi ngày trên 3 lần, phân loãng hoặc như nước, có khi còn lẫn những chất không bình thường như thức ăn chưa tiêu hóa, niêm dịch, máu mủ. Trẻ em tiêu chảy thường do nhiều nguyên gây ra, là bệnh rất thường gặp. Do sự phân bố nước trong cơ thể trẻ em khác với người lớn, nên khi bị tiêu chảy dễ làm rối loạn nước và chất điện giải, dẫn đến mất nước, kali thấp, natri thấp và canxi thấp. Khi tiêu chảy nặng, nếu không kịp thời bổ sung nước, khiến dung lượng máu trong cơ thể giảm thấp dẫn đến choáng, thậm chí nguy hiểm tới tính mạng.

Tiêu chảy kéo dài ngoài ảnh hưởng tới sự hấp thu của trẻ đối với chất dinh dưỡng và các mô nào đó trong cơ thể, khiến trẻ gầy gò, da nhăn nheo, không còn độ nẩy, sức đề kháng giảm, dễ bị nhiễm trùng, ảnh hưởng không tốt đến sự phát triển bình thường của trẻ. Nếu thiếu vitamin A còn gây đục, khô, mềm giác mạc, nghiêm trọng sẽ thủng, mù. Vì thế cần tích cực điều trị tiêu chảy cấp, mãn tính ở trẻ.

Căn cứ vào nguyên nhân gây bệnh, tiêu chảy có thể chia ra hai loại: nhiễm trùng và không nhiễm trùng. Tiêu chảy nhiễm trùng còn gọi là viêm ruột do trực khuẩn đại tràng, lỵ trực tràng, viêm ruột do virus, viêm ruột dạng nấm. Nhiễm trùng ngoài ruột như nhiễm trùng đường hô hấp, viêm phổi, nhiễm trùng da và các loại bệnh truyền nhiễm khác đều có thể kèm theo tiêu chảy. Tiêu chảy không nhiễm trùng còn gọi là tiêu hóa kém hoặc tiêu chảy đơn thuần, thường gặp ở các trường hợp với đường sữa, thời tiết thay đổi đột ngột và bụng bị lạnh.

Căn cứ vào tình hình bệnh có thể tiêu chảy dạng nhẹ, dạng vừa và dạng nặng. Tiêu chảy nhẹ thì mỗi ngày đại tiện dưới 10 lần, số lượng phân đi mỗi lần dưới 10ml/kg trọng lượng cơ thể, không có tình trạng mất nước, ngộ độc. Tiêu chảy mức độ vừa mỗi ngày 10-20 lần, số phân đi mỗi lần trên 20ml/kg trọng lượng cơ thể, kèm theo mất nước nặng hoặc có triệu chứng ngộ độc rõ.

NGUYÊN NHÂN GÂY TIÊU CHẢY Ở TRẺ

Trẻ có thể bị tiêu chảy do một số nguyên nhân sau:

Do nhiễm virus

Một số loại virus như rotovirus, adenovirus, calisivirus, astrovirus có thể gây tiêu chảy ở bé với các biểu hiện kèm theo, bao gồm: nôn (trớ), đau bụng, sốt, rùng mình, đau nhức cơ thể.

Do nhiễm khuẩn

Một số loại vi khuẩn là salmolenna, shigella, staphylococcus, campylobacter hoặc E.coli có khả năng gây tiêu chảy ở bé. Nếu bị nhiễm khuẩn, nguy cơ mắc tiêu chảy nặng ở bé là khá cao, với một số dấu hiệu kèm theo là chuột rút, đi tiêu ra máu và sốt (bé có thể bị trớ hoặc không).

Vi khuẩn E.coli thường được tìm thấy trong nguồn thức ăn chưa chín hoặc bị nhiễm khuẩn. Đây được xem là loại vi khuẩn nguy hiểm số 1 vì nó có khả năng khiến bé mắc tiêu chảy nặng.

Ngay sau khi bé xuất hiện những dấu hiệu tiêu chảy như trên, bạn nên đưa bé đi khám. Bác sĩ sẽ tìm ra loại vi khuẩn gây tiêu chảy bằng cách kiểm tra mẫu phân của bé.

Hoặc nhiễm trùng tai

Một số trường hợp, chứng nhiễm trùng tai (có thể do vi khuẩn hoặc virus) là thủ phạm gây nên hiện tượng tiêu chảy ở bé. Dấu hiệu phổ biến là bé thường xuyên quấy khóc và không ngừng kéo tai; bé có thể bị nôn (trớ), kém bú…

Nhiễm ký sinh trùng

Giardiasis là một loại ký sinh trùng cực nhỏ cư trú trong ruột. Triệu chứng khi bé mắc tiêu chảy do nhiễm ký sinh trùng bao gồm: đi tiêu phân lỏng, phân có chất nhầy, người bé như sưng lên. Loài ký sinh trùng có khả năng sinh sôi nảy nở trong ruột và bé cần được điều trị bởi một loại thuốc đặc biệt, theo chỉ định của bác sĩ.

Do sử dụng thuốc kháng sinh

Nếu bé mắc tiêu chảy sau khi dùng kháng sinh thì kháng sinh được coi là yếu tố gây bệnh, do nó đồng thời tiêu diệt cả những loại vi khuẩn có lợi trong ruột. Trường hợp này, bạn nên trao đổi với bác sĩ về đơn thuốc đã sử dụng trước đó.

Do chế độ ăn

Uống quá nhiều nước hoa quả. Đặc biệt là loại nước quả chứa nhiều sorbitol và fructose. Quá nhiều nước hoa quả cũng có thể khiến dạ dày của bé “bị ốm” và gây nên tình trạng đi tiêu lỏng. Các chuyên gia khuyến cáo, bạn không nên cho bé sử dụng nước quả trước tuổi ăn dặm, với bé bước vào tuổi ăn dặm, lượng nước quả tối đa khoảng 100-150ml mỗi ngày.

Việc pha sữa không đúng cách cũng có thể là nguyên nhân gây tiêu chảy; vì thế, bạn nên đảm bảo cân đối tỷ lệ nước khi pha sữa cho bé bằng bình.

Không dung nạp được thức ăn

Không giống dị ứng thức ăn, hiện tượng không dung nạp được thức ăn là kết quả của hệ tiêu hóa không thích nghi được với một (hoặc một số) loại thức ăn nào đó. Nó còn có tên khác là chứng nhạy cảm với thức ăn.

Một số trường hợp, bé không có khả năng dung nạp được lactose. Điều này có nghĩa là cơ thể của bé không sản xuất đủ lactase – một enzyme cần thiết để tiêu hóa lactose (chất đường có trong sữa bò và các sản phẩm từ sữa). Lượng lactose không được tiêu hóa sẽ định cư trong ruột và gây nên chứng tiêu chảy, đau bụng. Triệu chứng này thường xuất hiện 1-2 giờ đồng hồ sau khi bé tiêu thụ một sản phẩm sữa.

Dị ứng thức ăn

Dấu hiệu cần đưa bé đi khám là bé khó thở, môi và mặt bị sưng lên. Tình trạng dị ứng thức ăn có thể gây nên chứng tiêu chảy nhẹ hoặc nặng, kéo dài trong vài giờ đồng hồ. Dấu hiệu thường thấy là bé đi tiêu phân lỏng, liên tục, phân có thể lẫn máu; bé bị đau bụng. Trường hợp dị ứng nặng, bé có thể nổi ban, khó thở.

Dị ứng protein có trong sữa là một trong những dấu hiệu dị ứng thức ăn cơ bản ở bé. Chỉ nên dùng sữa bò khi bé được một tuổi; tuy nhiên, một số loại sữa hộp có nguyên liệu chính là sữa bò hoặc những sản phẩm từ sữa bò như phômai, sữa chua… cũng có thể khiến bé bị dị ứng.

Một số trường hợp, bé bú mẹ cũng có khả năng bị dị ứng do người mẹ tiêu thụ nhiều sữa bò và các sản phẩm từ sữa bò. Một số thực phẩm tiềm ẩn nguy cơ gây dị ứng cao là trứng, các loại hạt, đậu nành, bột mỳ, cá hoặc động vật có vỏ.

Do không vệ sinh sạch sẽ

Đối với trẻ sơ sinh, đặc biệt là các trẻ nuôi bằng sữa bò hoặc sữa công thức, nếu việc sát trùng bình sữa và núm vú không được kỹ càng hoặc sữa, đường trắng mà trẻ ăn vào không được sạch sẽ thì trẻ rất dễ bị nhiễm vi trùng, vi rút gây nên bệnh tiêu chảy. Mùa hè và mùa thu là thời điểm các vi trùng và vi rút dễ sinh sôi phát triển nhất, vì vậy nếu sữa bò, thức ăn và dụng cụ đựng sữa bảo quản không tốt, không hợp vệ sinh sẽ bị nhiễm bẩn và làm tăng nguy cơ mắc bệnh tiêu chảy ở trẻ em

Ngoài ra, việc cho trẻ cầm nắm các đồ chơi, vật dụng bị bẩn cũng là cơ hội để vi khuẩn xâm nhập vào đường ruột nếu trẻ cho tay vào miệng.

Do trẻ bị ngộ độc

Nếu bé bị tiêu chảy, kèm nôn (trớ) trong khi bạn nghi bé đã ăn nhầm những thứ không phải thức ăn như thuốc, hóa chất, thực vật… thì bạn nên đưa bé đi khám. Trường hợp nặng, bé có thể khó thở hoặc hôn mê, dấu hiệu khác là bé mệt mỏi, co giật.

Do ảnh hưởng của khí hậu

Khí hậu quá nóng, nhiệt độ tăng làm trẻ đổ mồ hôi nhiều, lúc này men tiêu hóa và lượng axit trong dạ dày tiết ra bị giảm đi, chức năng của đường ruột dạ dày bị suy giảm cũng làm ảnh hưởng đến việc tiêu hóa thức ăn của trẻ. Khí hậu chuyển lạnh nhưng lại không giữ ấm cho phần bụng hoặc và xương cụt sẽ làm cho nhu động ruột tăng lên, đều có khả năng gây tiêu chảy.

SAI LẦM CỦA MẸ KHIẾN BỆNH TIÊU CHẢY CỦA TRẺ KÉO DÀI

Trẻ bị tiêu chảy sẽ mất nước và rất mệt. Những sai lầm sau mà mẹ thường hay mắc sẽ làm bệnh tiêu chảy của trẻ trầm trọng hơn:

Cho trẻ dùng thuốc chống nôn, thuốc cầm đi ngoài

Thói quen này rất nguy hiểm vì có thể dẫn đến tình trạng trẻ ngủ nhiều, không nôn, gây khỏi bệnh giả tạo, nhưng thực chất lại khiến bệnh lâu khỏi và trầm trọng hơn. Càng kéo dài càng khiến bệnh tiêu chảy trở nặng, trẻ bị mất nước nhiều và có thể tử vong nếu không kịp thời chữa trị.

Một số mẹ còn tự ý cho trẻ uống những loại thuốc nam không rõ nguồn gốc cũng có nguy cơ cao ảnh hưởng đến gan và thận, nguy hiểm đến sức khỏe và tính mạng trẻ.

Tuỳ tiện dùng thuốc kháng sinh cho con

Đây là cách chữa sai lầm vì uống kháng sinh không đúng liều lượng có nguy cơ làm trẻ bị ngộ độc, bị rối loạn tiêu hóa, dẫn đến tiêu chảy kéo dài. Do đó, khi phát hiện trẻ bị mắc bệnh, bạn cần cho trẻ đến khám bác sĩ và uống thuốc kháng sinh theo đúng chỉ dẫn.

Mẹ tự dùng thuốc kháng sinh cho trẻ sẽ làm trẻ ngộ độc, rối loạn tiêu hóa và tiêu chảy kéo dài

Mẹ tự dùng thuốc kháng sinh cho trẻ sẽ làm trẻ ngộ độc, rối loạn tiêu hóa và tiêu chảy kéo dài

Kiêng ăn thịt, cá, trứng, sữa, chỉ cho trẻ ăn cháo trắng

Quan niệm kiêng nhóm thực phẩm giàu dinh dưỡng và chỉ cho trẻ ăn cháo trắng vì cho rằng hệ tiêu hóa của trẻ bị tiêu chảy còn yếu, không thể hấp thụ dưỡng chất sẽ chỉ khiến trẻ kiệt sức, lâu khỏi bệnh hơn. Ngược lại, khi trẻ bị tiêu chảy, những loại thực phẩm như tôm, cá, thịt, trứng, sữa… cần được bổ sung thường xuyên trong thực đơn hàng ngày để trẻ không bị kiệt sức vì thiếu chất. Đồng thời giúp trẻ nâng cao sức đề kháng, tăng cường hệ miễn dịch. Mẹ lưu ý nên chọn thực phẩm tươi ngon và chế biến kỹ để không làm ảnh hưởng đến hệ tiêu hóa trẻ trong giai đoạn này.

Cho trẻ uống oresol không đúng nồng độ

Dung dịch oresol có tác dụng bù nước cho trẻ bị tiêu chảy nhưng việc để trẻ uống nồng độ đặc hay loãng quá đều làm trẻ mất nước nhiều, tiêu chảy kéo dài hơn. Đặc biệt, orsesol pha quá đặc sẽ khiến trẻ nạp thêm quá nhiều muối, tăng lượng muối có trong máu, khiến trẻ sốt cao, co giật, hôn mê,…

Khi trẻ đi vệ sinh từ 3 lần / ngày trở nên có nghĩa là trẻ đã bị tiêu chảy. Để điều trị bệnh tiêu chảy cho trẻ cần biết vì sao trẻ lại tiêu chảy để có hướng điều trị phù hợp. Do vậy, các mẹ không nên tự ý điều trị cho trẻ mà nên đưa trẻ đến các cơ sở y tế để khám và chữa bệnh. Các mẹ chỉ nên cho trẻ uống bổ sung thêm các loại men vi sinh để giúp cân bằng lại hệ tiêu hóa của trẻ như cốm vi sinh Bio Angel Tamin Plus, vì trong cốm có chứa nhiều probiotics và prebiotics rất có lợi cho hệ tiêu hóa của trẻ, giúp phòng ngừa các bệnh về đường tiêu hóa như táo bón và tiêu chảy. Ngoài ra, trong cốm cũng chứa nhiều vitamin, kẽm và selen giúp tăng cường sức đề kháng cho trẻ, giúp trẻ có cơ thể khỏe mạnh từ bên trong.

Thu Hằng