Nhận biết phình đại tràng ở trẻ nhỏ

Phình đại tràng là bệnh lý gây táo bón mạn tính ở trẻ em do vô hạch đại tràng. Là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây tắc ruột ở trẻ sơ sinh. Tần suất thường gặp là khoảng 1/5.000 trẻ sơ sinh, trẻ nam chiếm 70 – 80%. Để điều trị phình đại tràng, nhất thiết phải phẫu thuật. Không nhiều bệnh viện thực hiện được loại phẫu thuật này, nhất là đối với trẻ sơ sinh vốn có những yêu cầu cao về gây mê hồi sức. Vì vậy, việc phát hiện sớm phình đại tràng là vô cùng quan trọng.

NGUYÊN NHÂN PHÌNH ĐẠI TRÀNG

Có rất nhiều nguyên nhân khác nhau gây ra bệnh phình đại tràng bẩm sinh và bệnh có tính chất di truyền. Do trong thời kỳ bào thai, sự phát triển của ống tiêu hóa theo hướng từ trên xuống dưới và cùng với nó là sự phát triển của hệ thống thần kinh chi phối cho ruột. Hệ thống thần kinh này nhận cảm giác có thức ăn hay phân trong lòng ruột, rồi chuyển đến cơ ở thành ruột thông qua các hạch ở hai đám rối thần kinh mang tên là Aubach và Meissner. Nhờ vậy, khi trẻ sinh ra và lớn lên, ruột có được nhu động giúp cho trẻ đi cầu bình thường. Trong quá trình phát triển này, nếu các hạch ở hai đám rối thần kinh đó không có, ruột của trẻ sẽ không co bóp và vì vậy làm cho trẻ không đi đại tiện được.

Phình đại tràng là bệnh lý gây táo bón mạn tính ở trẻ em do vô hạch đại tràng

Phình đại tràng là bệnh lý gây táo bón mạn tính ở trẻ em do vô hạch đại tràng

DẤU HIỆU NHẬN BIẾT PHÌNH ĐẠI TRÀNG Ở TRẺ NHỎ

Phình đại tràng được hiểu đơn giản là đại tràng bị phình to ra do thức ăn tích tụ nhiều. Bệnh rất dễ được nhận biết thông qua các biểu hiện đặc trưng như táo bón, nhiều trẻ không tự đại tiện được mà phải thụt tháo thường xuyên, bụng trướng, gầy sút, kém ăn, suy dinh dưỡng.

– Trẻ thường bị nôn do trướng bụng

– Táo bón: hiện tượng này kéo dài và thường xảy ra đối với những trẻ lớn. Có khi táo bón kèm theo với hiện tượng bị tiêu chảy, phân có mùi nồng nặc và thường có màu đen do phân ứ đọng lâu ngày.

– Trẻ bị suy dinh dưỡng, chậm tăng cân và phát triển về thể chất.

Đối với trẻ sơ sinh: thường bị trướng bụng, trẻ sau khi sinh 24 giờ mà vẫn chưa đi phân su và phải cần đến sự hỗ trợ của các dụng cụ như dùng ống thông vào hậu môn. Tuy nhiên, đây cũng có thể là biểu hiện của các chứng bệnh khác hoặc do trẻ bị dị dạng hậu môn không đi đại tiện được (dù ít xảy ra).

Đối với trẻ trên 1 tuổi có biểu hiện táo bón kéo dài nhiều kèm dấu hiệu “tháo cống” và bụng trướng thì cần nghi ngờ bệnh phình đại tràng bẩm sinh và đưa trẻ đi khám bác sĩ chuyên khoa ngay.

ĐIỀU TRỊ PHÌNH ĐẠI TRÀNG CHO TRẺ NHỎ

Dựa vào các biểu hiện trên, phụ huynh cần lưu ý để phát hiện kịp thời. Nếu thấy các biểu hiện khác thường trong số các biểu hiện nêu trên thì cần nhanh chóng đưa trẻ đến bệnh viện để khám cụ thể. Các bác sĩ sẽ xác định trẻ có chắc bị bệnh phình đại tràng hay không và đưa ra phương pháp điều trị phù hợp.

Hiện nay, phương pháp duy nhất được áp dụng để điều trị bệnh phình đại tràng hiện nay là phẫu thuật cắt bỏ đoạn trực – đại tràng vô hạch, sau đó nối đầu đại tràng lành với ống hậu môn. Thời điểm phẫu thuật tùy thuộc vào lúc phát hiện và mức độ nặng nhẹ của bệnh, có hay chưa có biến chứng, tình trạng chung của trẻ…

Khi mắc bệnh phình đại tràng, các chức năng của cơ thể rối loạn hoàn toàn. Thần kinh bị nhiễm độc, máu không được tạo ra, cơ thể suy dinh dưỡng, chất độc tích tụ ngày một nhiều. Ðến một mức độ nào đó, cơ thể của trẻ không thể phát triển (chậm lớn, suy dinh dưỡng…). Trong những trường hợp biến chứng, táo bón kéo dài, phân tích tụ lâu ngày bị cứng lại không thể cho ra ngoài được gây tắc ruột. Nếu không được điều trị, sẽ có thể gây viêm phúc mạc và tử vong.

Trong và sau quá trình điều trị bệnh, trẻ cần được chăm sóc cẩn thận với một chế độ ăn uống hợp lý và tạo thói quen sinh hoạt hợp lý bao gồm ăn nhiều chất xơ, rau quả tươi, uống nhiều nước. Cùng với đó, trẻ cần được đôn thức và tạo cho thói quen đi đại tiện đúng giờ để tránh tình trạng bị táo bón và tích tụ phân trong đại tràng.

Minh Huệ