Lưu ý khi chăm sóc trẻ bị trào ngược dạ dày thực quản

Trào ngược dạ dày thực quản ở trẻ nhỏ là một bệnh lý phổ biến và gây ra rất nhiều phiền toái và lo lắng cho các bậc cha me bởi kéo theo nhiều biến chứng và hệ lụy về sức khỏe của trẻ. Cha mẹ cần phân biệt đâu là nôn trớ sinh lý thông thường và đâu là nôn trớ bệnh lý trào ngược dạ dày thực quản để chăm sóc trẻ đúng cách.

Hiện tượng thường thấy ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ là nôn trớ, nhất là khi trẻ ăn hay bú quá no. Đây được cho là một sinh lý thường gặp không đáng ngại ở lứa tuổi này. Tuy nhiên, khi nôn trớ diễn ra thường xuyên ngay cả lúc không quá no hay nôn trớ ngay khi thay đổi tư thế đột ngột… các bố mẹ cần nghĩ ngay đến bệnh lý trào ngược dạ dày thực quản.

PHÂN BIỆT NÔN TRỚ THÔNG THƯỜNG VÀ NÔN TRỚ DO TRÀO NGƯỢC DẠ DÀY THỰC QUẢN

Để nắm bắt được chính xác biểu hiện nôn trớ của trẻ, cha mẹ nên theo dõi bảng sau:

Nôn trớ sinh lý Nôn trớ do trào ngược
Nguyên nhân Trẻ bú hoặc ăn quá no, trong lúc bú trẻ nuốt nhiều hơi

Trẻ không dung nạp sữa bò hoặc lần đầu ăn thức ăn mới

Hiện tượng nôn trớ xuất hiện sớm: ngay sau bữa ăn hoặc trong khi đang bú

Do cơ thắt thực quản dưới của trẻ yếu, không đủ sức cản sữa và thức ăn trong dạ dày bé nên bị trào lên thực quản

Hiện tượng nôn trớ xuất hiện muộn: thường là khi thay đổi tư thế đột ngột

Tần suất Số lần ít, thoáng qua hoặc mỗi ngày một lần Thường xuyên hơn nôn trớ sinh lý
Biểu hiện Ngoài lúc nôn trớ, trẻ vẫn chơi bình thường Trẻ có biểu hiện sợ bú, sợ ăn: từ chối bú, khóc nhiều, uốn éo vặn người…

Nguyên nhân trẻ bị trào ngược dạ dày thực quản

Dạ dày của trẻ chưa phát triển hoàn thiện: giai đoạn này dạ dày của trẻ nằm ngang và cao hơn so với dạ dày của người lớn. Bên cạnh đó, các cơ thắt ở hai đầu dạ dày vốn chỉ mở ra khi có thức ăn đi qua và đóng kín lại khi dạ dày co bóp nhào trộn thức ăn lại hoạt động chưa ổn định. Nên đôi lúc lẽ ra phải đóng kín thì nó lại hở ra khiến thức ăn trào ra và đi ngược lên trên.

Tư thế cho trẻ bú chưa đúng: thường thì các mẹ hay nằm cho con bú đặc biệt là vào ban đêm. Ở tư thế như vậy trẻ dễ nôn trớ hơn do lúc này dạ dày như một cốc sữa nằm ngang khiến sữa dễ trào ra ngoài. Lúc này thức ăn của trẻ thường lỏng nên dễ dàng lọt ra ngoài khi có khe hở của cơ thắt thực quản.

Trào ngược dạ dày thực quản ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ dễ dẫn đến nhiều nguy hiểm như sặc sữa, thức ăn qua mũi, nôn ra máu. Trẻ có hiện tượng sợ bú, uốn éo vặn người, lười ăn… do vậy cân nặng của trẻ bị sụt hoặc khó có thể tăng cân mà không rõ lý do. Trào ngược dạ dày thực quản ở trẻ sơ sinh cũng khiến các bé mắc một số vấn đề về hô hấp như nghẹt thở, thờ khò khè, tím tái thậm chí nguy hiểm hơn là ngưng thở. Do vậy, cần hết sức chú ý trong chăm sóc trẻ bị trào ngược dạ dày thực quản.

CHĂM SÓC TRẺ SƠ SINH BỊ TRÀO NGƯỢC DẠ DÀY THỰC QUẢN

Cha mẹ cần chú ý một vài điểm sau:

  • Cho trẻ bú, ăn đúng tư thế, đảm bảo núm ti có lỗ thoát sữa phù hợp với nhu cầu của bé tránh sặc.
  • Nên chia làm nhiều bữa nhỏ
  • Sau khi cho trẻ ăn, giữ trẻ ở tư thế thẳng đứng, tránh rung lắc nhiều khiến trẻ bị nôn trớ ra ngoài.
  • Thời kỳ trẻ ăn dặm, nên nấu đồ ăn đặc hơn và dễ tiêu hóa.
  • Trường hợp trẻ bị nôn, không nên cho ăn lại ngay, nên dùng nước ấm đánh sặc lưỡi hoặc cho trẻ súc miệng.
  • Nên hút mũi cho trẻ khi bị sặc thức ăn, sữa lên mũi.
  • Chú ý khi bé ngủ, nên để bé nằm nghiêng tránh trường hợp bé nôn trớ khi nằm ngửa dễ sặc lên mũi gây tắc đường thở.

Trào ngược dạ dày thực quản ở trẻ sơ sinh cần đặc biệt chú ý. Mức độ nghiệm trọng của bệnh tùy thuộc nhiều vào thể trạng của từng bé. Vì vậy, cha mẹ cần áp dụng những kỹ thuật chăm trẻ đúng cách và nên đưa trẻ đến các cơ sở ý tế để chẩn đoán và điều trị kịp thời tránh biến chứng nặng nề.

Minh Huệ