Khi nào cần bổ sung Vitamin D cho trẻ

Vitamin D rất cần thiết cho sự phát triển của trẻ, giúp hấp thụ canxi từ nguồn thực phẩm và phòng tránh bệnh còi xương ở trẻ nhỏ. Vitamin D có trong nhiều nguồn thực phẩm và ánh sáng mặt trời. Nhưng khi nào thì nên bổ sung Vitamin D cho trẻ?

Bổ sung vitamin D giúp trẻ tránh bệnh còi xương

Bổ sung vitamin D giúp trẻ tránh bệnh còi xương

VITAMIN D LÀ GÌ?

Vitamin D là một nhóm các secosteroid tan được trong chất béo, có chức năng làm tăng cường khả năng hấp thu canxi và phosphat ở đường ruột. Ở người, các hợp chất quan trọng nhất trong nhóm này là vitamin D3 (còn được gọi là cholecalciferol) và vitamin D2 (ergocalciferol). Cholecalciferol và ergocalciferol có thể đưa vào cơ thể qua việc ăn uống và các biện pháp bổ sung. Cơ thể cũng có thể tổng hợp vitamin D (đặc biệt là cholecalciferol) ở da, từ cholesterol, khi da được tiếp xúc đủ với ánh nắng mặt trời (vì thế nó còn được mệnh danh là “vitamin ánh nắng”).

Mặc dù vitamin D thường được gọi là một vitamin, nhưng trong một ngữ nghĩa hẹp thì nó không phải là một vitamin thiết yếu trong chế độ ăn, bởi vì hầu hết động vật có vú đều có thể tự tổng hợp nó đủ cho cơ thể khi tiếp xúc với ánh sáng mặt trời. Một chất chỉ được phân loại là vitamin thiết yếu khi nó không thể được cơ thể tổng hợp đủ, mà phải nạp vào thông qua việc ăn uống. Tuy nhiên, cũng như các vitamin khác, người ta đã phát hiện ra sự thiếu hụt vitamin D trong khẩu phần ăn có thể gây ra bệnh, cụ thể là bệnh còi xương (một chứng loãng xương ở trẻ em). Vì thế, ở các nước phát triển, người ta thêm vitamin D vào khẩu phần ăn thiết yếu, chẳng hạn như sữa, để tránh các bệnh do thiếu hụt.

VAI TRÒ CỦA VITAMIN D VỚI TRẺ

Vitamin D giúp phát triển xương

Vitamin D có vai trò rất quan trọng trong quá trình tạo xương nhờ tác dụng chuyển hoá các chất vô cơ, chủ yếu là canxi và photpho. Vitamin D làm tăng hấp thu canxi và photpho ở ruột, tăng tái hấp thu canxi ở thận, tham gia vào quá trình canxi hoá sụn tăng trưởng. Do đó vai trò của nó rất quan trọng trong sự phát triển bình thường hệ xương ở trẻ em.

Điều hòa nồng độ canxi

Vitamin D hoạt động nhằm điều chỉnh lượng canxi và phốt pho trong cơ thể, tăng hấp thu canxi và phốt phát ở ruột, tăng tái hấp thu canxi ở thận, tham gia vào quá trình canxi hóa sụn tăng trưởng, từ đó, thúc đẩy xương phát triển khỏe mạnh. Việc thiếu vitamin D có thể dẫn đến các bệnh về xương và yếu cơ, như là chậm lớn, chậm biết đi, chân vòng kiềng, đặc biệt là bệnh còi xương ở trẻ. Bệnh còi xương gây ra tình trạng xương mềm và nghèo khoáng chất.

Ngoài ra, một số nghiên cứu gần đây cho thấy, việc thiếu vitamin D cũng có liên quan đến các vấn đề sức khỏe nghiêm trọng  như bệnh ung thư, hen suyễn, bệnh tim mạch và bệnh về hệ miễn dịch.

BIỂU HIỆN THIẾU VITAMIN D Ở TRẺ

Trẻ thiếu vitamin D thường có những biểu hiện sau:

– Cơ thể trẻ khi thiếu vitamin D thường hay bị đổ mồ hôi trộm, ngay cả khi trời lạnh vẫn bị đổ mồ hôi.

– Tóc của trẻ không khỏe, đen mà hay bị rụng và rụng theo hình vành khăn. Đây là dấu hiệu dễ thấy nhất khi trẻ thiếu vitamin D.

– Thóp rộng, đầu mềm, chân còng kiềng.

– Trẻ thường xuyên biếng ăn, táo bón.

– Trẻ chậm vận động.

 – Răng mọc chậm, lâu biết bò, đi.

– Khi ngủ trẻ hay bị giật mình, bực tức, khó chịu, quấy khóc.

– Nặng hơn xương ngực của trẻ có thể bị dị hình.

Khi trẻ có những dấu hiệu trên, các mẹ nên tham khảo ý kiến của bác sĩ để bổ sung vitamin D cho con.

BỔ SUNG VITAMIN D CHO TRẺ TỪ ĐÂU?

Cho trẻ tiếp xúc với ánh nắng mặt trời

Tổng hợp vitamin D từ ánh nắng mặt trời là hình thức cho da được tiếp xúc trực tiếp với ánh nắng. Dưới da đã có sẵn tiền tố vitamin D, khi da được tiếp xúc đủ với ánh nắng mặt trời sẽ chuyển sang dạng vitamin D.

Cách tắm nắng cho trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ:

– Thời điểm tắm nắng thích hợp nhất là trước 9h sáng và sau 5h chiều;

– Thời gian tắm nắng cho trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ khoảng từ 15 đến 30 phút;

– Nếu tắm nắng trong phòng thì bố mẹ cần mở cửa để ánh nắng chiếu rọi vào, tiếp xúc trực tiếp với da trẻ;

– Khi bổ sung vitamin D cho bé bằng cách sưởi nắng, bố mẹ chỉ nên cho trẻ bắt đầu tắm nắng từ ngày thứ 10 sau khi sinh. Vì lúc này, cơ thể của trẻ đã bắt đầu thích nghi với môi trường bên ngoài. Ngày đầu tiên, bố mẹ cho trẻ tắm nắng từ chỗ râm mát rồi dần ra chỗ nắng, thời gian tắm khoảng 10 phút, tắm nắng chủ yếu ở tay, chân. Từ ngày thứ hai, cách tắm vẫn như ngày đầu nhưng thời gian tắm tăng thêm 1 phút. Lặp lại cách tắm như trên cho đến ngày thứ 30. Sau 20 ngày làm quen với môi trường tắm nắng, bố mẹ có thể duy trì thời gian tắm nắng cho trẻ khoảng 30 phút/ngày. Mỗi lần tắm nắng, bố mẹ nên thay đổi lần lượt các vị trí cho da tiếp xúc với ánh nắng như chân, tay, bụng, mông, ngực, lưng. Khi tắm nắng, bố mẹ cần giữ ấm cơ thể trẻ. Ví dụ, khi tắm nắng ở chân trẻ thì các bộ phận khác như bụng, lưng, mông, ngực vẫn phải mặc quần áo.

Những lưu ý khi cho trẻ tắm nắng:

– Địa điểm tắm nắng phải sạch sẽ, thoáng mát, tránh gió lùa;

– Nên tắm nắng cho trẻ trong những ngày thời tiết thuận lợi để tránh việc trẻ bị nhiễm bệnh;

– Không nên để nắng chiếu thẳng vào đầu và mặt trẻ;

– Chỉ nên tắm nắng từng bộ phận trên cơ thể trẻ. Thời gian tắm tăng dần theo ngày, nhưng không nên quá 30 phút/ ngày;

– Về mùa lạnh, bố mẹ nên cho con tắm nắng muộn hơn vào buổi sáng hoặc sớm hơn vào buổi chiều để con không bị nhiễm lạnh;

– Tùy vào từng độ tuổi mà bổ sung vitamin D cho bé bằng các cách tắm nắng và thời gian tắm khác nhau. Ví dụ: Trong cách tắm nắng cho trẻ sơ sinh không nhất thiết phải bế ra phơi nắng trực tiếp ngoài trời, mà có thể phơi nắng ngay trong phòng hoặc hành lang, nếu có ánh nắng chiếu rọi vào. Thời gian tắm nắng cho trẻ tăng dần theo ngày tuổi.

Việc tắm nắng hằng ngày sẽ tăng cường hệ miễn dịch cho trẻ, giúp trẻ phòng tránh được một số bệnh ngoài da, giúp hệ xương phát triển khỏe mạnh, vững chắc.

Bổ sung vitamin D cho trẻ từ thực phẩm

Ăn các loại cá giàu chất béo

Cá giàu chất béo là một nguồn cung cấp vitamin D dồi dào. Chúng thường bao gồm cá hồi, cá thu, cá ngừ và cá chình. Trong khoảng 100 gam phi lê cá hồi đỏ chứa chừng 450 IUs vitamin D, chiếm một phần lớn khoảng vi lượng cần trong chế độ ăn uống mà Viện Y học khuyên dùng. Ngoài ra, các loại cá này còn cung cấp axit béo omega-3 rất tốt cho tim mạch.

Sử dụng cá ngừ đóng hộp

Ăn cá tươi không phải là cách duy nhất để tăng lượng vitamin D, bạn cũng có thể nạp chúng từ đồ hộp. Cá ngừ và cá mòi đóng hộp đều chứa nhiều vitamin D và thường ít tốn kém hơn so với cá tươi. Ngoài ra, thời hạn sử dụng lâu hơn làm cho các sản phẩm đóng hộp dễ dàng cất giữ và sử dụng tùy theo sở thích của bạn. Cá ngừ trắng đóng hộp chứa nhiều vitamin D nhất, khoảng 150 IUs mỗi 120 g trong khi cá ngừ đóng hộp có khoảng 50 IUs/120 g.

Chế biến món ăn với một số loại nấm

Cũng giống như con người, nấm có khả năng sản xuất ra vitamin D khi tiếp xúc với ánh sáng mặt trời. Vì vậy, hãy bổ sung các loại nấm giàu vitamin D vào bữa ăn hằng ngày của bạn. Bởi chúng không chỉ là loại thực phẩm dễ chế biến với hương vị thơm ngon mà còn rất tốt cho sức khỏe.

Uống sữa đặc

Hầu như tất cả các loại sữa bò đều được bổ sung vitamin D, nhưng kem và pho mát thì lại không. Một ly sữa khoảng 240 g có chứa ít nhất 100 IUs vitamin D, và 1 hộp sữa chua khoảng 180 g chứa 80 IUs. Tuy nhiên, lượng vitamin có được nhiều hơn hay ít hơn còn tùy thuộc cơ thể bạn hấp thu được bao nhiêu.

Bổ sung nước cam cho cơ thể

Bạn không thích sữa? Đừng lo vì bạn có thể nạp lượng vitamin D cho cơ thể từ nước cam bổ sung. Một ly nước trái cây tăng cường sức khỏe khoảng 240 g thường chứa 100 IUs vitamin D, nhưng con số này sẽ khác nhau tùy vào từng loại quả. Tuy nhiên, không phải tất cả các nước trái cây đều có thể bổ sung vitamin D, nên hãy kiểm tra nhãn trước khi dùng.

Dùng chất bổ sung

Các viên bổ sung vitamin D giúp bạn cân bằng được liều lượng thích hợp cho cơ thể. Điều này giúp bạn không cần lo ngại việc mắc bệnh ung thư da vì phải tiếp xúc với các tia mặt trời. Tuy nhiên, quá nhiều vitamin D có thể gây hại cho cơ thể. Vì vậy hãy tham khảo ý kiến của bác sĩ trước khi dùng một liều lượng chất bổ sung vitamin D phù hợp.

Thêm lòng đỏ trứng vào thực đơn

Ăn trứng là một cách dễ dàng để có được lượng vitamin D cơ thể cần. Trứng được dùng phổ biến trong các bữa ăn sáng, ăn trưa, ăn tối, và món tráng miệng. Lượng vitamin D chủ yếu chứa trong lòng đỏ trứng. Lòng đỏ một quả trứng sẽ cung cấp khoảng 40 IUs, nhưng đừng nên lạm dụng nó để bổ sung lượng vitamin D hàng ngày. Một quả trứng chứa khoảng 200 mg cholesterol, và Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ khuyến cáo không nên tiêu thụ nhiều hơn 300 mg cholesterol một ngày để đảm bảo cho sức khỏe tim mạch.

Uống ngũ cốc

Nếu bạn đang thiếu vitamin D trầm trọng, hãy dùng các loại ngũ cốc bổ sung. Chọn một ngũ cốc hàm lượng calo thấp để nạp đủ lượng vitamin D cần thiết mỗi ngày. Bạn có thể dùng ngũ cốc với các loại sữa bổ sung.

Dùng gan bò

Mặc dù không phải là nguồn thực phẩm hấp dẫn nhất, nhưng trong khoảng 12 g gan bò nấu chín có chứa gần 50 IUs vitamin D và một số chất dinh dưỡng khác. Chúng cũng sẽ cung cấp vitamin A, sắt và protein cho cơ thể bạn. Tuy nhiên, gan bò chứa hàm lượng cholesterol cao, do đó chỉ nên sử dụng với một lượng nhỏ.

Bổ sung vitamin D từ thuốc

Vào mùa đông trẻ ít được tiếp xúc với ánh sáng mặt trời thì các mẹ có thể bổ sung thêm vitamin D từ thuốc cho con, với liều lượng như sau:

– Trẻ sơ sinh từ 0 đến 12 tháng tuổi nên nạp 400 IU mỗi ngày (đơn vị quốc tế – International Unit – viết tắt là IU). Với trẻ bú mẹ thì cần phải bổ sung thêm. Còn nếu trẻ bú sữa bột thì trong sữa bột đã có đủ. Khi đạt độ cứng cáp hơn, trẻ không cần phải bổ sung thêm nữa dù đang bú mẹ.

– Trẻ trên 01 tuổi cần 600 IU mỗi ngày, bằng với người lớn dưới 70 tuổi. Những người trên 70 cần thêm 200 IU mỗi ngày vì da không còn chuyển hóa vitamin D tốt như những người 30 và 40 tuổi. Chưa kể thận của những người trên 70 bắt đầu giảm khả năng chuyển đổi vitamin sang dạng hoạt thể.

Khi trẻ có dấu hiệu bị thiếu vitamin D, các mẹ cần bổ sung ngay cho con bằng cách tắm nắng, cho con ăn các thực phẩm chứa nhiều vitamin D hay từ thuốc cho con, để giúp con tổng hợp canxi tốt hơn từ đó tránh được bệnh còi xương.

Thu Hằng