Điểm danh những bệnh trẻ hay mắc vào mùa lạnh

Vào mùa lạnh, khi thời tiết thay đổi chuyển từ nóng sang lạnh. Cũng là lúc trẻ hay mắc nhiều bệnh về đường hô hấp hay tiêu hóa. Vậy những bệnh nào trẻ hay mắc vào mùa lạnh và cách phòng tránh như thế nào?

VÌ SAO TRẺ HAY MẮC BỆNH VÀO MÙA LẠNH

Vào mùa đông, trẻ nhỏ có nguy cơ cao mắc hàng loạt các nhóm bệnh về đường hô hấp, hệ tiêu hóa hoặc bệnh truyền nhiễm, bệnh da liễu hoặc các vấn đề về tâm lý do một số nguyên nhân chính sau:

Do thời tiết mùa đông

Thời điểm giao mùa thu đông, đông xuân, nhiệt độ xuống thấp, độ ẩm trong không khí cao, cộng thêm sức đề kháng của cơ thể bị suy giảm trong khi các vi sinh vật (ký sinh trùng, nấm mốc, vi-rút…) có cơ hội phát triển mạnh mẽ. Thời tiết lạnh, các vi khuẩn, vi-rút càng kéo dài thời gian tồn tại trong không khí. Khi con người, đặc biệt là trẻ nhỏ (sức đề kháng còn yếu) hít phải không khí ô nhiễm này, chúng sẽ nhanh chóng xâm nhập với đường hô hấp gây tổn thương niêm mạc, khí quản, phế quản.

Một số loại vi khuẩn, vi-rút có khả năng gây viêm phổi đặc biệt phát triển, sinh sôi trong mùa lạnh như H.influenzae, S.pneumoniae, vi-rút cúm, vi-rút sởi, vi-rút H5N1… Do quá trình truyền bệnh thường do tiếp xúc chung không khí hàng ngày với người nhiễm bệnh nên khi một trẻ nhiễm bệnh có lây bệnh sang có nhiều trẻ lành khác trong lớp học, trong gia đình hoặc khu phố nếu không được cách ly an toàn.

Do sức đề kháng của trẻ bị suy giảm

Bình thường hệ miễn dịch của trẻ, nhất là trẻ sơ sinh vẫn chưa hoàn thiện và rất yếu, công thêm khí hậu khắc nghiệt mùa đông khiến cho hệ miễn dịch của trẻ bị suy giảm, không đủ khả năng chống lại tác nhân có hại.

Do thói quen xấu của trẻ và cách chăm sóc của mẹ

Trẻ mút tay, cắn móng tay, ngoáy mũi, dụi mắt… các thói quen này của trẻ sẽ góp phần vào việc đưa vi khuẩn có hại vào trong cơ thể qua đường niêm mạc mắt, mũi, miệng, do đó trẻ rất dễ mắc bệnh nhiễm khuẩn tiêu hóa, viêm đường hô hấp, đau mắt,..

Mẹ vệ sinh cơ thể trẻ qua loa hoặc quá sạch: Thời tiết lạnh, cơ thể của trẻ vốn chưa kịp thích nghi với môi trường, thân nhiệt chưa ổn định, dễ bị vi khuẩn xâm nhập… Việc lơ là trong việc giữ vệ sinh sẽ tạo điều kiện để các loại vi khuẩn tấn công cơ thể, dẫn đến hệ miễn dịch của trẻ suy yếu. Vệ sinh sạch sẽ là cần thiết, tuy nhiên không cần đến mức quá sạch sẽ. Vì khi trẻ được bao bọc trong môi trường quá sạch sẽ thì khi tiếp xúc với môi trường dù chỉ có một chút xíu bẩn thì trẻ sẽ không tự thích nghi và sẽ dễ mắc bệnh hơn nhiều.

Mẹ hạn chế sự vận động của trẻ: Mùa đông, mẹ vì sợ con bị lạnh nên giam lỏng con trong nhà, khiến cho trẻ bị giới hạn hoạt động thể chất. Tuy nhiên việc này không những không bảo vệ được trẻ khỏi các vi khuẩn gây bệnh mà còn gây hại đến hệ miễn dịch của trẻ. Cha mẹ nên biết rằng đối với các em bé đang trong giai đoạn tăng trưởng, vận động là biện pháp hữu hiệu, cần thiết giúp trẻ tăng sức đề kháng. Nếu cơ thể ít vận động, tập thể dục quá ít, ngoài việc làm giảm khả năng vận động của trẻ mà còn làm giảm khả năng miễn dịch, đồng thời khả năng chịu lạnh ở trẻ cũng kém.

Để trẻ ngủ không đủ giấc: Thiếu ngủ cũng là một trong các nguyên nhân làm suy giảm hệ miễn dịch của trẻ.

Cho trẻ ăn nhiều thực phẩm có hàm lượng đường và chất béo cao: Hấp thụ nhiều loại thức ăn có hàm lượng đường và chất béo cao sẽ làm suy giảm khả năng bảo vệ cơ thể khỏi các vi khuẩn có hại của hệ miễn dịch. Chỉ 75-100 gr đường được tiêu thụ sẽ làm giảm khả năng tấn công vi khuẩn của các tế bào bạch cầu.

Không cho trẻ uống đủ nước: Uống nước đầy đủ có tác dụng duy trì màng nhầy đường hô hấp, giữ ẩm, khiến cho các virus cảm lạnh gặp khó khăn trong việc sinh sản khi xâm nhập vào cơ thể và có thể tăng cường miễn dịch. Trẻ em cũng được khuyến khích uống nhiều nước hơn để tăng cường hệ miễn dịch.

Mẹ lạm dụng thuốc kháng sinh cho trẻ: Mỗi khi trẻ bị ốm, cảm cúm cảm lạnh, mẹ cho con uống thuốc kháng sinh không phải là một ý tưởng tốt. Tiến sĩ Howard Bauchner, một giáo sư nhi khoa và y tế công cộng tại Đại học Y khoa Boston, Mỹ, cho biết: “Thuốc kháng sinh chỉ điều trị các bệnh do vi khuẩn, nhưng bệnh thường gặp nhất ở trẻ em đều do tác nhân là virus”. Các mẹ nên biết rằng lạm dụng kháng sinh sẽ diệt các vi khuẩn có hại, tuy nhiên nó cũngi diệt cả những vi khuẩn có lợi. Sự hiện diện của những vi khuẩn có lợi này có thể ức chế sự sinh sản của vi khuẩn, đóng một vai trò trong việc phòng chống dịch bệnh. Nếu những vi khuẩn có lợi này chết, khả năng phòng thủ của cơ thể sẽ giảm xuống.

Do môi trường ô nhiễm

Môi trường sống kém vệ sinh, trong gia đình của trẻ có người thân hút thuốc lá, thuốc lào. Không gian phòng ở chật chội, thiếu ánh sáng, ẩm thấp, nhà sử dụng bếp than, củi đun nấu, sưởi ấm… đều là những nguyên nhân gián tiếp tăng nguy cơ mắc bệnh cho trẻngày đông.

Trẻ chưa được tiêm phòng đầy đủ

Từ đầu năm đến nay, nhiều bệnh nhi mắc bệnh truyền nhiễm nguy hiểm như ho gà, sởi, rubella… Nguyên nhân là chưa được tiêm vắc xin hoặc tiêm chưa đầy đủ.

Nhiều gia đình có trẻ nhỏ có tâm lý chờ đợi tiêm vắc-xin dịch vụ mà không đưa trẻ đi tiêm chủng theo lịch của Chương trình tiêm chủng mở rộng. Hoặc có cha mẹ lại lo sợ phản ứng sau tiêm chủng, sợ con ốm nên tránh không muốn cho con đi tiêm.

Các bác sĩ khẳng định, tiêm phòng là biện pháp hiệu quả nhất để phòng bệnh, giảm số trường hợp mắc bệnh, giảm tỷ lệ tử vong, nhất là ở trẻ em, có thể bảo vệ được 90 – 95% trẻ. Vào mùa đông xuân, các vi khuẩn, vi-rút phát triển và lây lan mạnh mẽ, càng làm tăng nguy cơ mắc bệnh của trẻ em nhất là các bệnh cúm, sởi, rubella, ho gà, tiêu chảy… Gia đình có con nhỏ cần nắm vững lịch tiêm chủng, cần tìm hiểu các mũi tiêm cho trẻ theo độ tuổi, tiêm phòng đầy đủ, đặc biệt là trẻ dưới 1 tuổi để phòng bệnh cho trẻ.

NHỮNG BỆNH TRẺ HAY MẮC VÀO MÙA LẠNH

Cảm cúm

Cảm cúm là bệnh về đường hô hấp mà trẻ nhỏ hay mắc phải, nhất là vào mùa lạnh. Trẻ em thường bị cảm cúm 6-7 lần trong một năm, trong có khoảng 10-15% trẻ bị cảm cúm nhiều hơn 12 lần/năm. Trong năm đầu tiên đi nhà trẻ, trẻ em có tần suất mắc bệnh cao hơn 50% so với trẻ được chăm sóc tại nhà. Đây là bệnh lý hô hấp do vi khuẩn, virus gây ra, bệnh rất dễ lây lan. Những triệu chứng đầu tiên của cảm lạnh thường là ngứa họng, sổ mũi, nghẹt mũi và hắt hơi, sau đó là sưng họng, ho, đau đầu, sốt nhẹ, mệt mỏi, đau nhức cơ và chán ăn. Nước mũi của bé sẽ chuyển từ dạng lỏng sang đặc quánh và có màu vàng hoặc xanh.

Viêm mũi

Viêm mũi ở trẻ xuất hiện sau khi trẻ bị nhiễm lạnh khiến trẻ khó chịu, nghẹt mũi và khó thở. Bệnh thường gặp ở trẻ nhỏ từ khoảng 6 tháng tuổi đến 7 – 8 tuổi. Đây là tình trạng viêm niêm mạc của hốc mũi và vùng họng mũi, vì khả năng miễn dịch ở trẻ còn kém nên rất dễ bị bệnh. Khi trẻ hít thở không khí đi từ ngoài vào đến phổi, cung cấp ôxy cho cơ thể đồng thời những tác nhân gây bệnh cũng vào theo. Nếu không được điều trị dứt điểm, bệnh tái phát nhiều lần sẽ dẫn đến biến chứng như viêm phổi, viêm tai, viêm tai giữa cấp, viêm xoang cấp…

Viêm mũi là bệnh trẻ hay mắc vào mùa lạnh

Viêm mũi là bệnh trẻ hay mắc vào mùa lạnh

Trẻ thường bị sốt và xuất hiện đột ngột nếu bệnh nhẹ, thì chỉ 37,5oc nếu bị bội nhiễm sốt khá cao có thể 39 – 40C, trong 2-3 ngày. Ngoài ra trẻ bứt rứt, quấy khóc, kém ăn, đôi khi có nôn mửa, tiêu chảy… Ngạt mũi kèm theo chảy nước mũi trong hoặc mũi nhầy mủ và ho. Các biểu hiện nếu kéo dài trên 7 ngày phải đề phòng có những biến chứng của viêm mũi.

Quai bị

Bệnh thường phát vào mùa đông xuân, khi thời tiết bắt đầu chuyển lạnh, đặc biệt là thời gian giáp Tết. Bệnh xuất hiện ở những nơi đông người như: nhà trẻ, trường học, ký túc xá, khu tập thể… Bệnh lây lan chủ yếu qua đường hô hấp do nước bọt bị nhiễm trùng khi người bệnh nói chuyện, ho hoặc hắt hơi. Bệnh thường gặp ở trẻ em lứa tuổi 5 -14. Về triệu chứng, sau thời gian ủ bệnh từ 15 – 21 ngày, virút phát triển ở niêm mạc miệng, sau đó xâm nhập vào máu gây viêm các cơ quan. Viêm tuyến mang tai là thể điển hình nhất. Trẻ sốt 38 – 39oC, nhức đầu, mệt mỏi, ăn ngủ kém; viêm và sưng tuyến mang tai, da căng phồng lên, không đỏ, đau, miệng khô và khó nuốt.

Với những trường hợp quai bị do vi trùng, bé có biểu hiện sốt cao, ói mửa, nhức đầu hoặc bộ phận sinh dục sưng to thì cần phải đến bệnh viện điều trị càng sớm càng tốt. Nếu không được điều trị sớm, bé có thể xảy ra một số biến chứng như viêm não – màng não, viêm tinh hoàn, viêm buồng trứng. Tình trạng viêm tinh hoàn có thể dẫn đến teo tinh hoàn và một số ít trong đó có khả năng dẫn đến vô sinh.

Viêm tiểu phế quản

Viêm tiểu phế quản là bệnh hô hấp cấp tính, rất hay gặp ở trẻ nhỏ do viêm tắc các đường hô hấp nhỏ (hay còn gọi là tiểu phế quản). Bệnh xuất hiện trong 2 năm đầu, với tần suất cao nhất vào 6 tháng tuổi và ở nhiều nơi bệnh là một trong những nguyên nhân thường xuyên làm trẻ phải nhập viện. Bệnh xuất hiện quanh năm, cao nhất vào mùa đông và đầu mùa xuân. Nếu bệnh được phát hiện và điều trị sớm sẽ cho kết quả tốt, những trường hợp nặng gây suy hô hấp có thể bị tử vong.

Triệu chứng ban đầu thường thấy nhất là tình trạng trẻ ho, chảy nước mũi trong, sốt vừa hoặc cao. Trẻ có thể xuất hiện những cơn ho ngày một kéo dài, nhất là về nửa đêm hoặc gần sáng. Khi ấy, trẻ thường thở khò khè hoặc khó thở, thậm chí ngừng thở, bú kém, hay bị nôn trớ. Thông thường, trẻ sẽ khò khè kéo dài khoảng 7 ngày sau đó giảm dần rồi khỏi hẳn.

Tiêu chảy

Tiêu chảy cũng là một trong các bệnh thường gặp vào mùa đông ở trẻ. Tiêu chảy vi vút là một trong những bệnh phổ biến của trẻ trong màu đông. Bệnh do rotavirus gây ra và thường chỉ kéo dài trong ba đến bảy ngày. Bệnh thường gặp ở trẻ nhỏ, nhất là trẻ ở lứa tuổi từ 3-24 tháng.

Trẻ bị tiêu chảy thông thường sẽ nôn trước, sau khoảng 1-2 ngày thì bắt đầu đi ngoài. Biến chứng nguy hiểm của bệnh là mất nước, mất muối quá nhiều dễ dẫn đến trụy mạch, thậm chí tử vong nếu không được bù nước kiph thời.

Bệnh chân, tay, miệng

Bệnh do virus gây ra gây ngứa ngáy; các vết phồng rộp trong lòng bàn tay, bàn chân và trong miệng chuyển biến thành sốt cao, chảy nước mũi và đau họng.

Khi trẻ mắc bệnh bạn nên hạn chế không được tác động gì đến những vết phồng này cho tới khi khô hẳn. Loại gel mọc răng cũng sẽ làm dịu các vết loét trong miệng. Rửa tay sạch sẽ sau khi tiếp xúc với các vết phồng rộp.

Phát cước

Vào những ngày mùa đông, bạn thường rất khó chịu vì tê cứng và đau đớn khi bị cước. Hiện tượng cước có thể xảy ra ở tay, chân, má, mặt, mũi, cằm, trán, tai, cổ tay. Khi trẻ bị mắc bệnh này bạn nên giữ ấm cho trẻ bằng cách mặc quần áo ấm, đeo găng tay, đội mũ, đi tất, giày và nên ngâm chân vào nước ấm mỗi buổi tối.

Viêm màng não

Bệnh do virus, vi khuẩn hay một loại nấm siêu vi gây ra. Trẻ mắc bệnh thường: Thân nhiệt cao, buồn ngủ, nôn mửa, nhạy cảm với ánh sáng, nổi những vết phát ban màu tím hoặc màu đỏ trên da, đau hoặc cứng cổ, khóc liên tục dai dẳng. Bệnh thường có biến chứng nguy hiểm nên khi phát hiện nên đưa trẻ đến các trung tâm y tế để điều trị.

Nhiễm trùng tai

Trẻ nhiễm trùng tai có biểu hiện rất hay cáu giận, quấy khóc, thân nhiệt cao, dịch nước ở tai. Mắc nhiễm trùng tai nhiều lần sẽ dẫn đến hiện tượng tai dính và làm cho trẻ bị điếc tạm thời. Vì vậy bạn phải chú ý vệ sinh tai bé thật khô. Đối với trẻ trên 3 tháng tuổi nếu bị sốt hãy cho trẻ uống paracetamol.

CÁCH PHÒNG TRÁNH NHỮNG BỆNH TRẺ HAY MẮC VÀO MÙA LẠNH

Giữ ấm đúng cách để phòng bệnh mùa đông cho trẻ

Để phòng bệnh mùa đông cho tr hiệu quả đặc biệt là những bệnh liên quan đến đường hô hấp thì việc giữ ấm cho trẻ đóng vai trò vô cùng quan trọng, tuy nhiên không phải cứ mặc nhiều áo quần ấm cho trẻ là được đâu nhé, bạn cần cho trẻ mặc nhiều lớp áo khác nhau giúp cho việc giữ ấm được tốt hơn và bé có thể cởi bớt 1 hoặc 2 lớp khi cảm thấy nóng. Đặc biệt, cần thường xuyên mang tất chân, găng tay, khẩu trang, đeo khăn quàng cổ và đội mũ len cho bé yêu nữa nhé bởi đây là những bộ phận rất nhạy cảm với tiết trời lạnh đấy. Ngoài ra, bạn phải hạn chế tuyệt đối việc cho trẻ ra nơi gió lạnh, có nhiều gió lùa nữa nhé.

Thực hiện chế độ dinh dưỡng hợp lý để phòng bệnh mùa đông cho trẻ

Chế độ dinh dưỡng hợp lý đóng vai trò vô cùng quan trọng để trẻ khỏe mạnh hơn, thông minh hơn, cao lớn hơn, phát triển toàn diện hơn đồng thời còn giúp trẻ phòng ngừa bệnh tật hiệu quả nữa đấy. Tuy nhiên để phòng bệnh mùa đông cho trẻ, chế độ dinh dưỡng cũng cần những nét lưu ý riêng như sau:

– Phải đảm bảo cho trẻ ăn chín uống sôi, luôn ăn nóng uống nóng (nước nóng, sữa nóng, cơm nóng, canh nóng,…);

– Tăng cường bổ sung cho trẻ những thực phẩm giàu năng lượng (thịt, cá, ngũ cốc, trứng, sữa,….), những thực phẩm ôn nhiệt (hành, hẹ, tỏi,….), những thực phẩm giàu vitamin tự nhiên (trái cây tươi, rau xanh,…);

– Thường xuyên cho trẻ ăn những món ăn có khả năng phòng bệnh mùa đông như trà gừng nóng, nước chanh mật ong nóng, tỏi, hẹ, hành,….;

– Hạn chế cho trẻ sử dụng những thực phẩm có tính mát dễ gây rối loạn tiêu hóa (nghêu, sò, ốc, ….), những thực phẩm để tủ lạnh (nước lạnh, sữa lạnh, sữa chua để lạnh,…) sẽ là nguyên nhân khiến bé yêu rất dễ bị viêm họng, kho kéo dài đấy;

– Tốt nhất hãy cho trẻ ăn thành nhiều bữa trong ngày để trẻ có thể ăn nhiều hơn, hấp thu dưỡng chất tốt hơn và khỏe mạnh hơn nhé.

Khuyến khích trẻ vận động nhiều hơn để phòng bệnh mùa đông hiệu quả

Vào những ngày tiết trời đông lạnh, các bé yêu thường rất ngại vận động và đây cũng là nguyên nhân khiến sức đề kháng của bé bị suy giảm, làm tăng nguy cơ mắc bệnh trong mùa đông đấy. Do đó, để phòng bệnh mùa đông cho trẻ hiệu quả, bạn cần khuyến khích trẻ vận động nhiều hơn bằng các biện pháp như tập thể dục hoặc chơi đùa cùng trẻ, cho trẻ tham gia các câu lạc bộ thể dục để tập luyện đều đặn hàng ngày hay đơn giản là nhờ các bé làm việc nhà nhiều hơn. Trẻ vận động nhiều sẽ có sức khỏe tốt hơn, khả năng phòng ngừa bệnh tật hiệu quả hơn và phát triển toàn diện hơn rất nhiều đấy, đừng quên nhé.

Hạn chế cho trẻ tiếp xúc với các tác nhân gây bệnh mùa đông

Vào mùa đông, sức đề kháng cơ thể của các bé cũng sẽ có những suy giảm nhất định, chính vì vậy, bé rất dễ mắc bệnh nếu thường xuyên tiếp xúc với các tác nhân gây bệnh mùa đông như: gió lùa, không khí lạnh, thức ăn lạnh, môi trường ô nhiễm, thú vật có lông,… Do đó, để phòng bệnh mùa đông cho trẻ việc tránh xa những tác nhân này cũng hết sức cần thiết đấy nhé.

Uống bổ sung cốm vi sinh Bio Angel Tamin Plus

Trong cốm vi sinh Bio Angel Tamin Plus có chứa synbiotics, kẽm và selen giúp xây dựng hệ miễn dịch khỏe mạnh, phòng tránh tác nhân lạ gây bệnh cho cơ thể trẻ. Đồng thời phát triển, nuôi dưỡng và duy trì hoạt động hiệu quả của hệ thống miễn dịch. Giúp trẻ có 1 cơ thể khỏe mạnh từ bên trong.

Những bệnh trẻ hay mắc vào mùa lạnh có ảnh hưởng lớn đến sức khỏe của trẻ. Cách tốt nhất để trẻ không mắc bệnh vào mùa lạnh là các mẹ nên chú ý phòng bệnh cho trẻ, tránh để trẻ bị nhiễm lạnh và có chế độ ăn đầy đủ dinh dưỡng cho trẻ.

Thu Hằng