Ăn dặm quá sớm, trẻ dễ mắc bệnh tiêu hóa

Ăn dặm là giai đoạn dinh dưỡng cần thiết và quan trọng với bất kì trẻ em nào. Nhiều cha mẹ nghĩ rằng cho trẻ ăn bổ sung sớm sẽ giúp con nhanh cứng cáp và tăng cân. Tuy nhiên, các chuyên gia dinh dưỡng khuyến cáo, trẻ ăn dặm quá sớm dễ gặp các vấn đề về tiêu hóa, vì vậy, cha mẹ nên cân nhắc điều này khi thực hiện chế độ dinh dưỡng cho con mình.

CHO TRẺ ĂN DẶM KHI NÀO?

Theo TS. Từ Ngữ, Tổng Thư ký Hội Dinh dưỡng Việt Nam, quy định hiện nay của Tổ chức Y tế thế giới “Sau 180 ngày (tức sau 6 tháng tuổi) trẻ nên ăn dặm, còn thời gian trước đó trẻ cần được bú mẹ hoàn toàn, trẻ không cần uống nước vì trong sữa mẹ không những đã đủ chất dẫn mà còn có kháng khuẩn, có thể làm sạch được đường ruột. Đó là cách nuôi con tốt nhất”.

Nhưng thực tế, có rất nhiều trường hợp mẹ bị thiếu sữa hoặc có vấn đề về sức khỏe mà không thể cho con bú thì cần phải cho ăn dặm (có trường hợp ăn dặm từ 3 tháng tuổi). Một số cha mẹ khác lại nghĩ rằng cho trẻ ăn bổ sung sớm cho “có bột, có hồ” sẽ giúp con nhanh cứng cáp và tăng cân. Tuy nhiên, nếu cha mẹ cho trẻ ăn dặm quá sớm – khi hệ tiêu hóa của trẻ chưa hoàn chỉnh sẽ khiến trẻ gặp hàng loạt những vấn đề về tiêu hóa. Đó là chưa kể đến việc cho ăn dặm sai cách thì càng gây ra những hậu quả nặng nề hơn.

Việc cho trẻ ăn dặm cần đảm bảo 2 nguyên tắc:

Ăn từ ít đến nhiều: để theo dõi xem cơ thể trẻ phản ứng thế nào với loại thức ăn đó, có dung nạp được hay không.

Ăn từ lỏng đến đặc: để hệ tiêu hóa của trẻ quen dần dần với thực phẩm, nhằm giảm bớt các nguy cơ về bệnh tiêu hóa.

Trong giai đoạn cho trẻ ăn dặm, cha mẹ cũng nên chú ý đến sự phát triển thể chất của trẻ. Nếu trẻ phát triển tốt chứng tỏ chế độ ăn dặm của bạn là hợp lý và có thể tiếp tục duy trì. Nhưng nếu trẻ có dấu hiệu phát triển không bình thường thì cha mẹ cần thay đổi lại thực đơn cũng như phương pháp chế biến cho trẻ sao cho hợp lý hơn.

Nên cho trẻ ăn theo giờ giấc cố định, điều này giúp quá trình tiêu hóa thức ăn và hấp thụ chất dinh dưỡng của trẻ được tốt hơn, vì trong dạ dày con người sẽ có cơ chế tiết ra dịch vị nhằm giúp cho quá trình chuyển hóa thức ăn vào ống tiêu hóa được dễ dàng hơn. Nếu trẻ không theo giờ giấc, cơ chế này sẽ không hoạt động ổn định, đôi khi không tiết ra dịch vị khi thức ăn vào trong dạ dày, điều này khiến trẻ dễ mắc các bệnh về đường tiêu hóa.

Giai đoạn này bát bột của trẻ cần có đủ 4 nhóm thực phẩm: Bột – đường (có trong tinh bột gạo), đạm (thịt, cá, trứng, tôm, cua), chất béo (dầu, mỡ), vitamin và khoáng (trong các loại rau, củ).

Ăn dặm là một giai đoạn quan trọng đối với sức khỏe của trẻ

Ăn dặm là một giai đoạn quan trọng đối với sức khỏe của trẻ

TRẺ CÓ NGUY CƠ MẮC MỘT SỐ BỆNH KHI ĂN DẶM QUÁ SỚM

Rối loạn tiêu hóa

Đa phần cha mẹ đều muốn con chóng lớn và sợ con thiếu chất nên cho con ăn dặm từ khi bé chưa được 4 tháng tuổi mà không hiểu rằng hệ tiêu hóa của bé chưa phát triển hoàn chỉnh, chưa sẵn sàng tiếp nhận bất cứ thứ gì ngoài sữa mẹ. Chưa kể, nhiều cha mẹ không có kiến thức về chế độ dinh dưỡng cho con hoặc chế biến sai phương pháp. Do vậy, rất nhiều bé bị rối loạn tiêu hóa trong thời điểm này.

Suy dinh dưỡng

Cơ thể bé còn non yếu, chưa có khả năng tiêu hoá và hấp thu tốt các chất dinh dưỡng nên ăn dặm sớm dễ gây ra nguy cơ suy dinh dưỡng.

Ngoài ra, một số trẻ quen với thức ăn mới sẽ có xu hướng không thích bú mẹ trong khi sữa mẹ là nguồn dinh dưỡng tối quan trọng trong giai đoạn này. Việc bị ép ăn dặm sớm cũng có thể khiến trẻ biếng ăn gây nên suy dinh dưỡng.

Dễ dị ứng

Làm quen sớm với các thực phẩm mới lạ sẽ làm tăng nguy cơ dị ứng thức ăn, nhất là ở những bé có cơ địa nhạy cảm. Ngoài dị ứng thực phẩm, mẹ hãy nhớ rằng, các loại thực phẩm có thể gây ra một số phản ứng tiêu cực khác như: đau bụng, khó tiêu… Do đó, khi cho bé làm quen với một loại thực phẩm mới, mẹ nên chờ đợi 4 ngày, nghĩa là nếu cho bé ăn một món mới vào thứ 2 thì nên chờ đến thứ 5 để cho bé làm quen với 1 món mới khác. Trong 4 ngày, mẹ sẽ thấy chính xác phản ứng của bé với đồ ăn mới. Nếu bé có phản ứng tiêu cực sẽ dễ dàng xác định nguyên nhân và phòng tránh cho bé kịp thời.

Béo phì

Các nghiên cứu chỉ ra rằng, ăn dặm sớm có thể khiến bé dễ bị béo phì. Khi còn nhỏ, bé có thể bày tỏ thái độ không muốn ti mẹ bằng cách ngừng bú hoặc ngủ thiếp đi. Nhưng để bé biết quay đầu từ chối thức ăn thì phải đợi đến 4 – 5 tháng tuổi. Dưới 4 tháng tuổi, bạn thường không biết dấu hiệu bé có muốn ăn nữa hay không. Do đó, nhiều người mẹ thấy việc cho bé ăn dặm trước 4 tháng tuổi là khá nhàn, vì bé ít quay ngang – quay dọc. Chuyện này dẫn tới việc lạm dụng bột ăn dặm cho con, khiến bé dễ thừa cân về sau.

Ăn dặm là giai đoạn dinh dưỡng quan trọng đối với sự phát triển sau này của trẻ. Vì vậy, cha mẹ đừng “đốt cháy giai đoạn” mà hãy để đến khi cơ thể trẻ sẵn sàng tiếp nhận và thích nghi.

Minh Huệ