Cho trẻ ăn dặm một cách khoa học

Từ 6 tháng tuổi, trẻ bắt đầu bước vào thời kì ăn dặm vô cùng quan trọng. Đa số trẻ bắt đầu mọc răng, biết sử dụng lưỡi để di chuyển thức ăn trong miệng và có khả năng cử động hàm để nhai. Trẻ thích cho các loại thức ăn không phải dạng lỏng vào miệng. Vì thế, đây là thời điểm thích hợp nhất để các bà mẹ bắt đầu cho trẻ ăn dặm.

Giai đoạn ăn dặm không chỉ ảnh hưởng đến sự phát triển thể chất và trí não của trẻ mà có tác động đến khẩu vị và thói quen ăn uống của bé sau này. Do vậy, cho trẻ ăn dặm một cách khoa học ngay từ đầu là vấn đề được các bậc cha mẹ hết sức lưu tâm.

Thời kì bắt đầu bước vào ăn dặm của trẻ cực kì quan trọng

Thời kì bắt đầu bước vào ăn dặm của trẻ cực kì quan trọng

THỜI ĐIỂM TRẺ BẮT ĐẦU ĂN DẶM

Thời gian bắt đầu cần cho trẻ ăn dặm là khi trẻ tròn 6 tháng tuổi. Thời điểm này, năng lượng từ sữa mẹ chỉ đủ cung cấp khoảng 450kcal/ngày, trong khi trẻ cần khoảng gần 700kcal/ngày, mặt khác, lượng sắt dự trữ trong cơ thể của bé không còn, nếu không được bổ sung thêm, trẻ dễ bị thiếu máu. Giai đoạn trẻ từ 6 đến 12 tháng cũng là giai đoạn trẻ bị thiếu hụt sắt lớn nhất và nguy cơ thiếu máu lớn nhất. Do vậy, cha mẹ cần bổ sung thêm thức ăn dinh dưỡng cho bé để bù lại khoảng năng lượng và lượng sắt cần thiết cho cơ thể.

Trong một số trường hợp đặc biệt có thể cho trẻ ăn bổ sung từ giữa tháng thứ 4 khi trẻ không tăng cân một cách bình thường mặc dù trẻ vẫn được bú mẹ đầy đủ hoặc trẻ được bú mẹ thường xuyên nhưng vẫn tỏ ra đói ngay sau khi bú hoặc mẹ có bệnh không cho con bú được.

THỰC PHẨM CHO TRẺ ĂN DẶM

Trẻ bắt đầu ăn dặm vẫn tiếp tục bú sữa mẹ ít nhất 3-4 lần mỗi ngày và ăn từ 2 bữa bột cháo/ngày rồi tăng dần lên 3-4 bữa bột/ngày khi gần 1 tuổi. Lưu ý là ngay từ khi tròn 6 tháng tuổi, trẻ cần ăn dặm và phải được ăn dặm đúng cách, đó là bột/cháo nấu với đủ 4 nhóm thực phẩm như sau:

Nhóm cung cấp bột đường: sử dụng gạo tẻ gạo tám mới, không nên trộn lẫn gạo nếp, ý dĩ, hạt sen, đậu xanh dễ gây cảm giác chán khó ăn và chậm tiêu cho trẻ, với trẻ trên 1 tuổi nên đa dạng thực đơn ăn dặm để tránh làm trẻ biếng ăn do ăn cháo quá lâu: nên chế biến súp khoai tây thịt bò xay, bún, phở, bánh đa,… để trẻ hào hứng với bữa ăn dặm.

Nhóm cung cấp chất đạm: thịt nạc (lợn, gà), lòng đỏ trứng gà là những thực phẩm giàu đạm dễ tiêu khuyến nghị dùng cho trẻ khi mới bắt đầu tập ăn dặm. Sang tháng thứ 7, cho trẻ ăn thịt bò, cá, tôm, cua… Trên 1 tuổi nên cho trẻ ăn cả quả trứng gà.

Nhóm cung cấp chất béo: trẻ cần ăn cả dầu thực vật và mỡ động vật (mỡ gà, mỡ lợn…), với tỷ lệ tốt nhất là 1:1 nên xen kẽ các bữa dầu và mỡ. Các loại dầu thực vật nên ăn đa dạng (đậu nành, mè, ôliu, dầu cá hồi…) riêng dầu gấc không nên ăn hàng ngày mà chỉ 1-2 lần/tuần để tránh vàng da do thừa tiền vitamin A.

Nhóm cung cấp chất xơ và vitamin: rau xanh và củ quả. Lưu ý đây là nhóm hầu như không cung cấp năng lượng nên không cho quá nhiều vào bữa bột cháo của trẻ gây thấp năng lượng khẩu phần khiến trẻ chậm lên cân. Với trẻ bắt đầu ăn dặm chỉ cho 1 thìa rau, sau này tăng lên 2-3 thìa rau/1 bát bột cháo là đủ. Nếu trẻ táo bón có thể tăng cường thêm nhưng không nên quá nhiều. Ngược lại, với trẻ bị thừa cân béo phì rất nên bổ sung tăng cường nhóm này để hạn chế năng lượng.

CHO TRẺ ĂN DẶM ĐÚNG CÁCH

Để đảm bảo cho trẻ ăn dặm đúng cách, ngon miệng và hấp thu tốt cần:

Cho trẻ ăn các thức ăn mềm, đa dạng, dễ tiêu và chia thành các bữa nhỏ. Tránh cho trẻ ăn trong bữa chính những thức ăn thô nguyên hạt khó tiêu thấp năng lượng như ngô, khoai môn, bột sắn…

Đa dạng thực phẩm: thay đổi các loại thức ăn trong các bữa ăn hoặc các ngày để trẻ có đủ dưỡng chất cần thiết cho cơ thể.

Chế biến thức ăn giàu dinh dưỡng: trứng, cá, trứng, sữa…

Khi bắt đầu ăn dặm, cha mẹ nên cho trẻ được uống đủ nước đun sôi để nguội, nước hoa quả tươi và ăn thêm hoa quả để cung cấp đủ vitamin và chất xơ để đảm bảo quá trình tiêu hóa trong cơ thể được thuận lợi.

Các mẹ đặc biệt chú ý tới an toàn vệ sinh thực phẩm vì tỷ lệ rối loạn tiêu hóa cao nhất ở lứa tuổi trẻ ăn dặm. Cần chú ý rửa và giữ sạch dụng cụ làm bếp và bát đũa khi chuẩn bị thức ăn cho trẻ, cần cho trẻ ăn trong vòng hai giờ sau khi nấu, tránh dùng bữa phụ có quá nhiều đường để giảm nguy cơ làm hỏng răng bé.

Ăn dặm, bữa ăn đầu đời của trẻ, quan trọng không phải chỉ vì cung cấp những dưỡng chất cần thiết cho trẻ mà còn giúp trẻ làm quen với thức ăn. Hi vọng bài viết trên đây sẽ mang đến cho các mẹ những thông tin hữu ích trong việc chăm sóc các bé thời kì ăn dặm!

Minh Huệ